Günter Grass. Wat Gezegd Moet Worden

Nederlandse schrijvers zwijgen in alle talen, ze zwijgen net zo hard als tijdens de Tweede Wereldoorlog toen ze of met de nazi's collaboreerden of de andere kant opkeken om de nazi-terreur niet te zien. Buitenlandse auteurs zwijgen niet.

Was gesagt werden muss

Von Günter Grass


Warum schweige ich, verschweige zu lange,

was offensichtlich ist und in Planspielen

geübt wurde, an deren Ende als Überlebende

wir allenfalls Fußnoten sind.

Es ist das behauptete Recht auf den Erstschlag,

der das von einem Maulhelden unterjochte

und zum organisierten Jubel gelenkte

iranische Volk auslöschen könnte,

weil in dessen Machtbereich der Bau

einer Atombombe vermutet wird.

Doch warum untersage ich mir,

jenes andere Land beim Namen zu nennen,

in dem seit Jahren - wenn auch geheimgehalten -

ein wachsend nukleares Potential verfügbar

aber außer Kontrolle, weil keiner Prüfung

zugänglich ist?

Das allgemeine Verschweigen dieses Tatbestandes,

dem sich mein Schweigen untergeordnet hat,

empfinde ich als belastende Lüge

und Zwang, der Strafe in Aussicht stellt,

sobald er mißachtet wird;

das Verdikt 'Antisemitismus' ist geläufig.

Jetzt aber, weil aus meinem Land,

das von ureigenen Verbrechen,

die ohne Vergleich sind,

Mal um Mal eingeholt und zur Rede gestellt wird,

wiederum und rein geschäftsmäßig, wenn auch

mit flinker Lippe als Wiedergutmachung deklariert,

ein weiteres U-Boot nach Israel

geliefert werden soll, dessen Spezialität

darin besteht, allesvernichtende Sprengköpfe

dorthin lenken zu können, wo die Existenz

einer einzigen Atombombe unbewiesen ist,

doch als Befürchtung von Beweiskraft sein will,

sage ich, was gesagt werden muß.

Warum aber schwieg ich bislang?

Weil ich meinte, meine Herkunft,

die von nie zu tilgendem Makel behaftet ist,

verbiete, diese Tatsache als ausgesprochene Wahrheit

dem Land Israel, dem ich verbunden bin

und bleiben will, zuzumuten.

Warum sage ich jetzt erst,

gealtert und mit letzter Tinte:

Die Atommacht Israel gefährdet

den ohnehin brüchigen Weltfrieden?

Weil gesagt werden muß,

was schon morgen zu spät sein könnte;

auch weil wir - als Deutsche belastet genug -

Zulieferer eines Verbrechens werden könnten,

das voraussehbar ist, weshalb unsere Mitschuld

durch keine der üblichen Ausreden

zu tilgen wäre.

Und zugegeben: ich schweige nicht mehr,

weil ich der Heuchelei des Westens

überdrüssig bin; zudem ist zu hoffen,

es mögen sich viele vom Schweigen befreien,

den Verursacher der erkennbaren Gefahr

zum Verzicht auf Gewalt auffordern und

gleichfalls darauf bestehen,

daß eine unbehinderte und permanente Kontrolle

des israelischen atomaren Potentials

und der iranischen Atomanlagen

durch eine internationale Instanz

von den Regierungen beider Länder zugelassen wird.

Nur so ist allen, den Israelis und Palästinensern,

mehr noch, allen Menschen, die in dieser

vom Wahn okkupierten Region

dicht bei dicht verfeindet leben

und letztlich auch uns zu helfen.


http://www.sueddeutsche.de/n5J388/557180/Was-gesagt-werden-muss.html



Israelis can be angry with Gunter Grass, but they must listen to him

After we denounce the exaggeration, after we shake off the unjustified part of the charge, we must listen to the condemnation of these great people.

By Gideon Levy

The harsh, and in some parts infuriating, poem by Gunter Grass of course immediately sparked a wave of vilifications against it and mainly against its author. Grass indeed went a few steps too far (and too mendaciously ) - Israel will not destroy the Iranian people - and for that he will be punished, in his own country and in Israel. But in precisely the same way the poem's nine stanzas lost a sense of proportion in terms of their judgment of Israel, so too the angry responses to it suffer from exaggeration. Tom Segev wrote in Haaretz: "Unless Prime Minister Benjamin Netanyahu or Iranian President Mahmoud Ahmadinejad recently confided in him, his opinion is vacuous." ("More pathetic than anti-Semitic," April 5 ). Prime Minister Benjamin Netanyahu mentioned Grass' Nazi past, and Israeli embassies in Germany went so far as to state, ridiculously, that the poem signified "anti-Semitism in the best European tradition of blood libels before Passover."

It is doubtful that Grass intended his poem to be published on the eve of Passover. It contains no blood libel. In fact, it is the branding of it as anti-Semitic that is a matter of tradition - all criticism of Israel is immediately thus labeled. Grass' Nazi past, his joining the Waffen SS as a youth, does not warrant shutting him up some 70 years later, and his opinion is far from vacuous. According to Segev, anyone who is not a nuclear scientist, an Israeli prime minister or an Iranian president must keep silent on the stormiest issue in Israel and the world today. That is a flawed approach.

That's the way it is when all criticism of Israel is considered illegitimate and improper and is stopped up inside for years. In the end it erupts in an extreme form. Grass' poem was published only a few weeks after another prominent German, the chairman of the Social Democratic Party, Sigmar Gabriel, wrote that there is an apartheid regime in Hebron. He also aroused angry responses. Therefore it is better to listen to the statements and, especially, finally, to lift the prohibition against criticizing Israel in Germany.Grass' "What Must Be Said" does contain things that must be said. It can and should be said that Israel's policy is endangering world peace. His position against Israeli nuclear power is also legitimate. He can also oppose supplying submarines to Israel without his past immediately being pulled out as a counterclaim. But Grass exaggerated, unnecessarily and in a way that damaged his own position. Perhaps it is his advanced age and his ambition to attract a last round of attention, and perhaps the words came forth all at once like a cascade, after decades during which it was almost impossible to criticize Israel in Germany.

Israel has many friends in Germany, more than in most European countries. Some of them support us blindly, some have justified guilt feelings and some are true, critical friends of Israel. There are, of course, anti-Semites in Germany and the demand that Germany never forget is also justified. But a situation in which any German who dares criticize Israel is instantly accused of anti-Semitism is intolerable.

Some years ago, after a critical article of mine was published in the German daily Die Welt, one of its editors told me: "No journalist of ours could write an article like that." I was never again invited to write for that paper. For years, any journalist who joined the huge German media outlet Axel Springer had to sign a pledge never to write anything that casts aspersions on Israel's right to exist. That is an unhealthy situation that ended with an eruption of exaggerated criticism like Grass'.

Grass is not alone. No less of a major figure, the great author Jose de Sousa Saramago opened the floodgates in his later years when, after a visit to the occupied territories, he compared what was going on there to Auschwitz. Like Grass, Saramago went too far, but his remarks about the Israelis should have been heeded: "Living under the shadow of the Holocaust and expecting forgiveness for everything they will do in the name of their suffering seems coarse. They have learned nothing from the suffering of their parents and their grandparents."

After we denounce the exaggeration, after we shake off the unjustified part of the charge, we must listen to these great people. They are not anti-Semites, they are expressing the opinion of many people. Instead of accusing them we should consider what we did that led them to express it..

Read this article in Hebrew

Hans van den Doel 2

De overgrote meerderheid van de sociaaldemocraten heeft nooit begrepen hoe de kapitalistische economie werkelijk werkt. Trouwens, ook de meeste andere ideologen van links zowel als rechts lijken enkele economische waarheden nooit te hebben doorgrond. Een waarheid zoals deze, als volgt omschreven door een Amerikaanse historicus:

'Out of the ideological battles of the twentieth century, consumerism emerged triumphant. Yet even before it had finished unraveling the Communist systems, consumerism had begun to undermine the seemingly preeminent position of the United States itself. Whereas the institutions and desire-making technologies of mass consumerism had once stimulated Amerika's productive capacities and helped solidify its national cohesion and its middle class, the increasingly globalized system of mass production, mass consumerism, and credit "innovations" began to prey on America's consumer-citizens. The central logic of postwar mass production became driving down prices by driving down costs of production, and Americans, as the world's most reliable consumers, became buyers of last resort in a global economy that inexorably spread productive capacity to ever less expensive areas... Through debt and environmental abuse the Consumer Century that was once identified with the American Century became its undoing. ' 

Hetzelfde proces vindt de afgelopen twee decennia in Europa plaats, zonder dat de sociaaldemocraten en hun intellectuele achterban dit werkelijk beseffen. Dit blijkt weer eens uit Geert Mak's boekje 'De hond van Tisma. Wat als Europa klapt?' waarin deze opiniemaker zich angstig afvraagt: ‘Hoe zijn we zo plotseling in deze nachtmerrie terechtgekomen?’ 

'Plotseling'? Mak is verbijsterd dat ‘Europa een lokaal probleem zo uit de hand liet lopen, dat het nu de hele wereldeconomie bedreigt.’ Kennelijk begrijpt hij net als vele andere Nederlandse opiniemakers niet dat er in een geglobaliseerde wereld geen ‘lokale’ economische of financiele problemen meer zijn. Al die tijd heeft men kennelijk telkens ‘opnieuw een foute diagnose’ gesteld om tot de slotsom te komen dat ‘wat er nu zal gebeuren niet te voorzien [valt].’ 

In tegenstelling tot wat Mak beweert valt die toekomst wel degelijk te voorzien. Het ware probleem lijkt ook dan ook eerder het feit te zijn dat -- in de woorden van Mak --

‘ik niet zonder hoop [kan], Stan, dat klinkt misschien wat pathetisch, maar het is toch zo.’ 

Hoop verblindt en leidt tot wanhopige adviezen als 

‘het belangrijkste is dat we de politiek en de democratie opnieuw centraal stellen,' 

zonder de vraag te stellen wie ‘we’ dan eigenlijk zijn. In elk geval niet de Europese burgers die niets in te brengen hebben en slechts eens in de zoveel tijd mogen sanctioneren hetgeen de bureaucratie in opdracht van de economische elite heeft beslist. Bovendien is de burger al sinds enkele decennia in een consument veranderd die zolang hij optimaal kan blijven verteren zijn 'democratie' onmiddellijk aan de hoogste bieder verkoopt. 

Het probleem van een aanzienlijk aantal Europese opiniemakers is hun onvermogen onbevangen de machtsverhoudingen te analyseren. Ze hebben zo lang door een ideologische bril naar de werkelijkheid gekeken dat ze in hun eigen theoretische modellen zijn gaan geloven. Ze hebben verondersteld dat de consumenten in een ware democratie leefden en dat, ondanks enkele aberraties, mensenrechten de basis waren van het westerse buitenlandse beleid. Volledig in de war proberen ze nu een beroep te doen op waarden die niet reëel hebben bestaan. Ze begrijpen niet echt wat Europa en de VS in werkelijkheid zijn. De eeuw van Geert Mak is afgelopen, het Europa van Geert Mak is ten einde. Welk Europa? Wiens Europa? Vragen waar ik op inga in mijn boek 'De Val van het Amerikaanse Imperium.'


Dit is wat onze gemeenschappelijke vriend Auke Bijlsma ooit eens  zei:


'Wat mij ook altijd intrigeert is wat er allemaal ín het water leeft. Ik heb hier vlakbij weleens een zeehond zien zwemmen. Ik viste hier soms. Als je over de zee uitkijkt, dringt zich het fascinerende besef op dat al dat water leeft. Als je hier bij deze pier even een steen optilt, dan ontdek je dat het daaronder krioelt van het leven. Fascinerend. En we weten zo ontzettend veel van de zee nog niet. We weten iets van ongeveer 200.000 soorten over de hele aardbol; die zijn beschreven, maar er leven waarschijnlijk een paar miljoen soorten. De schattingen lopen uiteen van 1 tot 10 miljoen soorten, die we helemaal nog niet kennen. Bijvoorbeeld de grootste soort, de reuzenpijlinktvis, die wel twintig meter lang kan worden; die is nog nooit levend gezien. Maar we weten wel dat ze bestaan, want we hebben enorme afdrukken van hun tentakels gezien op de huid van potvissen, die op ze jagen in de diepzee. Ook dat vind ik iets magisch: al die vreemde vormen. Het leven is ook in zee ontstaan.  Dankzij het water is op aarde leven mogelijk. Dat kan alleen in heel bepaalde omstandigheden. Als water bevriest is leven nauwelijks mogelijk en evenmin als water kookt. Daartussenin moet al het leven zich afspelen. Het is bijzonder uniek dat dit alles op aarde is ontstaan. En de zee bepaalt ons klimaat, bepaalt voor een belangrijk deel de temperatuur op aarde, zonder al dat water zou het veel te warm zijn. Het leven in zee heeft ervoor gezorgd dat er een atmosfeer om de aarde is die zuurstof  bevat en daardoor ozon, waardoor we beschermd zijn tegen ultra-violette stralen. De watermassa heeft ook de juiste hoeveelheid CO2 in de lucht bepaald, waardoor het warm genoeg is en het leven op aarde als het ware wordt beschermd. Dat is zo’n uniek en fijn mechanisme, dat we nu pas beginnen  te snappen hoe het systeem aarde functioneert. Pas de laatste tien, twintig jaar beginnen we dat met behulp van satellieten en computers een beetje te begrijpen. Als bioloog volg ik de ontwikkelingen op de voet en het is magisch om te zien hoe snel dat gaat. Desondanks is er nog zo ontzettend veel dat we niet weten.'

Uit: 'Dat blijft geheim. Reizen door Nederland'

 

En toch exploiteert het consumptiemodel de hele wereld in de rotsvaste overtuiging dat we alles weten. Wat als Europa klapt? Maar dat is de vraag niet. De vraag is: wat als de wereld klapt, nu de natuur begint te rebelleren tegen onze roofzucht? En hoe nu verder met de hoge structurele werkloosheid in het Westen nu de werknemers te duur zijn geworden om de winsten blijvend te kunnen maximaliseren? Wat te doen met al die miljoenen overtolligen? Wat te doen voor de 20.000 kinderen die dagelijks van honger sterven? Hoe nu verder met de almaar groeiende kloof tussen rijk en arm? Hoe bestrijdt men de ware macht van het militair industrieel complex, het onzichtbare Europa van de NAVO, de offensieve organisatie die onder leiding van het failliete Washington wereldwijd met grootschalig geweld kan worden ingezet? Het zijn vragen die de opiniemakers in de polder zich nog steeds niet gesteld hebben, laat staan beantwoord. Desondanks bepalen zij de opinies van miljoenen anderen. 

Evert van Straaten

Het adembenemende beeldhouwwerk van wijlen R.W. de Wind in de tuin van het 

Kröller-Müller Museum.

Ik bezocht afgelopen zaterdag de druk bezochte afscheidsbijeenkomst van Evert van Straaten die als directeur van het  Kröller-Müller 21 jaar lang zijn stempel heeft gedrukt op de verdere ontwikkeling van dit museum. Zijn afscheid gaat gepaard met een bijzondere tentoonstelling die zeer de moeite waard is om te zien, getiteld: 'Verlangen naar Volmaaktheid.' De tentoonstelling kent vijf thema's:  groei en vergankelijkheid, natuur en cultuur, verbeelding en kennis, vernietiging en opbouw, tijd en ruimte.

Tentoonstellingen

Het Kröller-Müller Museum organiseert jaarlijks verschillende tijdelijke tentoonstellingen. Het betreft tentoonstellingen met kunstwerken uit de vaste Kröller-Müller collectie en tentoonstellingen over hedendaagse kunst. In het museumgebouw zijn een aantal tijdelijke tentoonstellingsruimtes waar kleine, bijzondere presentaties getoond worden of speciale objecten worden uitgelicht.

U kunt hier een actuele plattegrond downloaden.

Verlangen naar volmaaktheid - 21 jaar verzamelen door het Kröller-Müller Museum

1 april 2012 - 28 oktober 2012

Evert van Straaten laat in zijn laatste tentoonstelling Verlangen naar volmaaktheid – 21 jaar verzamelen door het Kröller-Müller Museum een overzicht zien van kunstwerken die het museum onder zijn leiding heeft verworven, samen met topstukken uit de vaste collectie. In alle museumzalen, de beeldentuin en een speciaal gebouwd tentencomplex op het evenemententerrein zullen aanwinsten sinds 1991 centraal staan.

In de tentoonstelling staan kunstwerken centraal waarin niet alleen het verlangen naar een ideale vorm, naar een betere wereld of naar het paradijs tot uitdrukking komt, maar ook kunstwerken waarin de onbereikbaarheid daarvan en de tragiek van het menselijk tekort het onderwerp vormen.

Veel werken zijn nog maar zelden getoond of zelfs voor het eerst te zien, zoals de recent verworven spectaculaire installatie Inopportune: Stage two  van Cai Guo-Qiang. Naast het weerzien met al bekende en geliefde werken, zoals  het Uiltje van Pablo Picasso of The Paintings (with Us in the Nature) van Gilbert & George, zijn er bijzondere werken te zien van Armando, Jo Baer, Louise Bourgeois, Daan van Golden, Anselm Kiefer, Matt Mullican, Bruce Nauman, herman de vries, Franz West, Rémy Zaugg, en vele andere kunstenaars.

Het digitale tentoonstellingsconcept Expose is een onderdeel van deze tentoonstelling. Tussen 1 februari en 1 maart 2012 kozen 767 museumbezoekers hun favoriete Top 3 van klein-sculpturen. De 50 werken met de meeste stemmen zijn opgenomen in de tentoonstelling, met een selectie uit alle persoonlijke verhalen en reacties. Kijk opwww.kmmexpose.nl voor de Top 50.

Bij de tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerde publicatie, die o.a. te koop is in de museumwinkel en de webshop (ISBN 9789073313279, € 34,50).

Download hier de zaaltekst over de tentoonstelling
Download hier de informatie over het tentencomplex met audiovisuele kunst
Download hier de tekst over Expose III

Lees hier een artikel over de afscheidstentoonstelling in het magazine van de Vereniging Rembrandt

Constantin Brancusi, Le Commencement du monde, 1924, c/o Pictoright Amsterdam 2011

http://www.kmm.nl/exposition

Hans van den Doel

 In mijn koffiehuis las ik zojuist een VK-artikeltje over wijlen Hans van den Doel, een sociaaldemocratische econoom, die links begon en rechts eindigde. Onder de kop 'Dwarse denker in de PVDA en een kleurrijke econoom,' wordt Van den Doel als volgt geciteerd:


 'Ik ben nog steeds overtuigd dat als werknemers moeten kiezen tussen meer poen of meer werkgelegenheid, sociale zekerheid en gemeenschapsvoorzieningen, zij voor het laatste kiezen.'


Dat was vooral ook zijn eigen mening en illustreert het failliet van de sociaaldemocratie op een scherpe manier. Waarom? Wel, omdat deze zogeheten 'kleurrijke econoom' een schijntegenstelling schiep. Arbeiders hadden en hebben nog steeds niet de mogelijkheid om te kiezen tussen meer poen of meer werk. Dat wordt bepaald door de economische elite, braaf bijgestaan door sociaaldemocratische, christelijke en liberale politici. Dat blijkt   andermaal nu veel werk is verplaatst naar landen waar arbeiders nog minder 'poen' krijgen, en hier de werkgelegenheid, sociale zekerheid en gemeenschapsvoorzieningen daarvan de consequenties ondervinden. Let ook op het taalgebruik, arbeiders krijgen 'poen,' economen een honorarium. Van den Doel was geen 'dwarse denker,' maar vooral een dwaas, een tuinkabouter qua denken in een land waarin werkelijk kritisch denken verafschuwd wordt. De sociaaldemocraten in de polder hebben altijd geloofd in het poldermodel en nu het te laat is staan ze met lege handen terwijl de macht de handel nog verder uitverkoopt via deregulering en privatisering en de neoliberalen de regie in handen hebben, gesteund door de rancuneuze Wilders-aanhang, de 'werknemers' van Van den Doel die al jarenlang beseffen dat ze niets te 'kiezen' hebben. 

Auke Bijlsma 2

Bij de dood van Auke Bijlsma. Een uitspraak van Tony Judt:

'I don't think intellectuals do very well talking about the need for the world to be democratic, or the need for human rights to be better respected worldwide. It's not that the statement falls short of the desirable, but it contributes very little to either achieving its goal or adding to the rigor of the conversation... Democracies corrode quite fast; they corrode linguistically, or rhetorically, if you like -- that's the Orwellian point about language. They corrode because most people don't care very much about them. Notice that the European Union, whose first parliamentary elections were held in 1979 and had an average turnout of over 62 percent, is now looking to a turnout of less than 30 percent, even though the European Parliament matters more now and has more power.'

Auke Bijlsma

Auke tijdens de laatste Kerstmaaltijd.

Ik verneem net dat  Auke Bijlsma gestorven is, een goede vriend van me. Ooit vertelde hij me terwijl we over de Waddenzee uitkeken:

'Dat kijken over de Wadden roept bij mij altijd veel emoties op. Daar kan ik tranen van in de ogen krijgen. De zee die almaar haar gang gaat, iedere seconde anders is. Het is een privilege om ernaar te kijken en er zo nu en dan overheen te varen. Als je je eraan overgeeft, ga je er helemaal in op. Dat voel ik ook als ik hier in de richting van de ondergaande zon zwem.  Je bent volledig afhankelijk van het water. Je mag erin zwemmen, maar je moet altijd opletten, het is een oerkracht. Ik ben weleens van Den Helder naar Texel gezwommen, begeleid door volgbootjes. Dat gaf een enorm gevoel van vrijheid, het gevoel van opgenomen te zijn in die immense zee. Als je hier in het water ligt te drijven en je kijkt naar de lucht, of je zit hier aan de kant, dan verveel je je nooit. De getijdenwerking en de wind die iedere keer anders zijn; ze functioneren autonoom, volstrekt onafhankelijk van de mens. En als het streng vriest ligt het hier helemaal vol met ijsschotsen. Het geluid dat de zee dan maakt  is ook zo magisch. Eerst is het doodstil en dan ineens begint de stroom te trekken en komt er uit de richting van de pieren een heel groot geruis uit zee en gaan al die schotsen bewegen en tegen elkaar opkruien, bijna alsof de zee begint te roepen. De schotsen komen naar je toe.

In de herfst kan je je hier op de dijk met een noordooster-storm nauwelijks staande houden. Je ziet dan die enorme buien uit de zee opkomen, die geweldig grote stapelwolken die na een halfuur met een enorme windkracht over je heen trekken. Dat vind ik prachtig om te zien. Het geeft een heel sterk oergevoel. Het is niet voor niets dat mensen altijd naar de kust trekken en graag over water uitkijken.

Ik weet nog dat mijn vriendin – ze is overleden maar ze leefde vroeger in Afrika – zwarte kinderen uit het binnenland van Afrika meenam en ze voor het eerst in hun leven de zee liet zien. Ze kon dat heel goed beschrijven. Het maakte een verpletterende indruk op ze en ik kan me dat heel goed voorstellen...'

Uit Dat blijft geheim. Reizen door Nederland.

http://www.aukebijlsma.nl/

LodewijkA (Lodewijk Asscher)

Politiek / 27/03/2012 09:51

Auke Bijlsma is dood. Lieve bevlogen Friese eik. Noordzuidlijn en verwarmde bushokjes. Nieuwmarkt en Stopera

James Peck. Ideal Illusions

26 maart 2012 - 14.00-17.00

Symposium Human Rights: Ideal Illusions?

Movies that Matter / Amnesty International

Den Haag, Theater aan het Spui

Hoe zetten regeringen de mensenrechten in om hun eigen politieke en economische belangen veilig te stellen? Hoe proberen de protestbewegingen in het Midden-Oosten, Europa en de Verenigde Staten om ware democratie, gelijkheid en mensenrechten na te streven?

Deze en andere vragen worden behandeld tijdens het symposium. Inleiders zijn James Peck en Marianne Maeckelbergh. Peck is hoogleraar aan New York University. Hij is auteur van 'Ideal Illusions', waarin hij beschrijft hoe Amerikaanse regeringen de mensenrechten zijn gaan gebruiken als ideologisch wapen.
Marianne Maeckelbergh doceert culturele anthropologie en ontwikkeling aan de Rijksuniversiteit Leiden. Ze onderzoekt de anthropologie van globalisering, democratie en sociale bewegingen.
Het symposium is onderdeel van het filmfestival Movies that Matter

Een lang interview met James Peck kunt u lezen in mijn boek De Val van het Amerikaanse Imperium dat afgelopen dinsdag is verschenen. 

Het is het eerste van een serie boeken over de val van het Amerikaanse imperium en de daaraan verbonden consequenties voor onder andere Europa. Een serie die voor het grootste deel zal bestaan uit interviews met Amerikanen die allen op hun eigen wijze kritisch tegenover het expansionisme van hun land staan. In het eerste deel een interview met de Amerikaanse historicus James Peck over zijn boek Ideal Illusions, een kritische studie van de manier waarop de Amerikaanse overheid de mensenrechten als politiek wapen is gaan gebruiken, dan een inleiding over de oorzaken die tot het Amerikaans imperium hebben geleid en tenslotte een interview met de Amerikaanse journalist/auteur Chris Hedges, vijftien jaar lang buitenland-correspondent van de New York Times, over de  wijze waarop het Amerikaanse rijk gecorrumpeerd is geraakt.


De Val van het Amerikaanse Imperium is voor tien euro te koop bij Atheneum Boekhandel in Amsterdam.