zaterdag 23 februari 2019

Ian Buruma's Gebrek aan Logica 26

De toenmalige koningin Beatrix samen met haar man en oudste zoon Willem-Alexander op statiebezoek in Indonesië. In het midden de massamoordenaar president Soeharto, met Amerikaanse steun verantwoordelijk voor de moord op tenminste een miljoen Indonesische burgers.


De bekende Indonesische auteur Pramoedya Ananta Toer, die onder het regime van president Soeharto veertien jaar gevangen zat, formuleerde het als volgt:

For hundreds of years Indonesia was sucked dry by the rich countries of the West. It wasn’t just Indonesia, but all the countries of the colored peoples. In this way, the West became strong and prosperous, controlling finance and commerce. Now, we are dictated to by the IMF and The World Bank. A country as rich as Indonesia has been turned into a country of beggars, because the Indonesian elite is spineless. 

In het laatste hoofdstuk, The Deep Hurt, van zijn boek The True Flag: Theodore Roosevelt, Mark Twain, and the Birth of American Empire beschrijft de Amerikaanse journalist en auteur Stephen Kinzer hoe:

Days after the election (van Theodore Roosevelt als president. 1904. svh), leaders of the American Anti-Imperialist League met at the Twentieth Century Club in Boston for what one speaker called ‘a very cheerful sort of a funeral.’ Another speaker was brutally realistic: ‘Theodore Roosevelt represents today the temper and point of view of the American people, as to armies, navies, world power, Panama republics, and American police duty in the Western hemisphere. That is as undeniable as the rising of the sun.' 

Mark Twain also accepted the new reality. He and President Roosevelt crossed paths a few times, including at a White House dinner that Twain attended to lobby for changes in copyright law. They appreciated each other as personalities, but each continued to despise what the other each represented. Twain pronounced Roosevelt ‘one of the most likeable men I am acquainted with’ and also ‘far and away the worst president we have ever had.’ 

‘We have never had a President before who was destitute of self-respect & of respect for this high office,’ Twain wrote. ‘We have had no President before who was not a gentleman; we have had no President before who was intended for a butcher, a dive-keeper (barman van een kroeg voor alcoholisten. svh) or a bully.’ 

Twain's opinion, as he well understood, now mattered little. The United States was poised to enter the period of Roosevelt Empire.

Toch zou deze man niet de eerste imperialistische president van de VS worden, want hoewel ‘Roosevelt charged into the White House as an aggressive expansionist. As president, he had to live with the effects of his interventions, including long and costly operations, periodic rebellions, and criticism at home and abroad.’ Het was het begin van het massale verzet tegen de Amerikaanse repressie dat na 1945 zo duidelijk werd samengevat in de leuze: ‘Yankee Go  Home!’  Inmiddels is het meer dan een eeuw geleden ‘since American hearts were first seized by the grand debate about oversees expansion,’ een imperialisme dat nog steeds door Ian Buruma zo enthousiast wordt aangeprezen dat hij in 2017 waarschuwde: ‘we should ready ourselves for a time when we might recall the American Empire with fond nostalgia.’ Daarentegen spreekt een Amerikaanse intellectueel van naam als Stephen Kinzer niet van een ‘diepgevoelde nostalgie’ naar het ‘imperialisme uit Washington,’ maar wijst er juist op dat de:

first American imperialists failed to imagine the sorrows of empire. Part of the reason was their inability to recognize the cultural complexity of the peoples they set out to rule. They believed that most Asians, Africans, and Latin Americans lived primitively and were barely capable of reasoning. Today such stereotypes have weakened, but the premise on which they were based remains strong. Many Americans truly believe that the United States has much to teach others and that the world will become better if nations near and far submit to its leadership. To suggest the opposite — that the United States might benefit from being a learning nation instead of a teaching nation — contradicts our deepest assumptions and seems vaguely un-American. 

Alle eufemismen als ‘humanitair ingrijpen’ of het modieuzere ‘responsibility to protect’ ten spijt, in werkelijkheid streeft het imperialisme overal en altijd allereerst naar het beheersen van de noodzakelijke grondstoffen en markten, die het rijk overeind moeten houden. Kinzer zet uiteen dat de uitgesproken racistische Woodrow Wilson (president van 1913-1921), die de geschiedenis inging als de man die geloofde in ‘the supreme value of self-determination, which he called the right of all people “to choose the sovereignty under which they shall live,”’ eenmaal 

[i]n office, though, sent American troops to intervene in Cuba, Haiti, the Dominican Republic, Mexico, and Russia. No other president invaded as many countries as this sworn promoter of self-determination. Like his predecessors — and successors — Wilson insisted that he was doing it for the good of the target countries. Americans would leave them alone, he promised, as soon as they learned ‘to elect good men.’ 

Roosevelt, Lodge, and other interventionists of 1898 had urged the United States to expand overseas in order to gain economic and strategic advantage. Wilson preached a different gospel. He considered the humanitarian motive supreme because it embodied the democratic mission of the United States. ‘America is the only idealistic nation in the world,’ he liked to say. Yet this most compassionate of presidents not only invaded countries that defied the United States, but studiously ignored appeals from colonized people outside Europe, notably in Egypt, India, Korea, and Indochina. His hypocrisy set the stage for generations of war and upheaval. 


In tegenstelling tot zijn doortrapte publieke retoriek over democratie had de vroom christelijke Woodrow Wilson al in 1907 als hoogleraar tegenover een besloten gezelschap, bijeengekomen op de Columbia University, verklaart:

Since trade ignores national boundaries and the manufacturer insists on having the world as a market, the flag of his nation must follow him, and the doors of the nations which are closed must be battered down... Concessions obtained by financiers must be safeguarded by ministers of state, even if the sovereignty of unwilling nations be outraged in the process. Colonies must be obtained or planted, in order that no useful corner of the world may be overlooked or left unused. Peace itself becomes a matter of conference and international combinations.

Bovendien had Wilson tijdens de verkiezingscampagne van 1912 gewaarschuwd:

Our industries have expanded to such a point that they will burst their jackets if they cannot find a free outlet to the markets of the world.

Natuurlijk werd de ‘vrije’ toegang tot ‘afzetgebieden’ gegarandeerd door te dreigen met geweld. Immers ’deuren’ die gesloten bleven moesten ‘ingetrapt,’ aldus de nog steeds door het establishment zo bewonderde Democraat Woodrow Wilson. En wat dit in de praktijk betekende, vertelde naderhand generaal Smedley Butler, die, aldus Kinzer:

had spent decades leading invasions of other countries. He commanded troops in Cuba and the Philippines, fought the Boxers in China, helped overthrow the governments of Nicaragua and Honduras, directed occupations of the Dominican Republic and Haiti, secured the Panamanian regime that gave Americans the right to build their canal, and won a Medal of Honor — the first of two — for valor in suppressing Mexican resistance at Veracruz. By the 1920s he was a living legend, a personification of ‘the large policy.’ The Marine Corps decided to use his popularity as a recruiting tool and sent him on a speaking tour. It did not unfold as planned. Butler strayed far from his script. He not only failed to defend the policies for which he had fought, he denounced them. Marine commanders called him back to Washington and, by mutual agreement, he resigned from active duty. Freed from constraint, he began barnstorming (op tournée gaan. svh) the country on his own. In passionate speeches and articles, he said that serving as a marine commander had made him ‘a high-class muscle man for big business’ and ‘a gangster for capitalism.’ 


Voor alle duidelijkheid: ‘the large policy’ was de naam voor de Amerikaanse buitenlandse politiek van gewelddadige interventies en regime-changes, die het expansionisme van de VS mogelijk maakten. Terwijl generaal b.d. Smedley Butler zijn landgenoten waarschuwde voor de misdadige buitenland-politiek van Washington en Wall Street, begon in 1933 Franklin Delano Roosevelt aan zijn eerste termijn als president. Maar net als de ‘meeste andere Amerikaanse presidenten’ was ook hij ‘unable or unwilling to see that his foreign interventions were planting the seeds of anti-American rebellion.’ Daardoor bleef een interventiepolitiek van kracht die Butler deed opmerken dat hij, terugkijkend op zijn carrière als militair, ‘might have given Al Capone a few hints. The best he could do was to operate his racket in three districts. I operated on three continents.’ Opvallend aan een hedendaagse opiniemaker als Ian Buruma is dat hij, als outsider, Rusland en China ervan beschuldigt ‘mafia societies’ te zijn, terwijl hij de VS een ‘force for good’ blijft betitelen, en met geen woord rept over de ervaringen van een insider als generaal Smedley Butler, die zichzelf portretteert als een Al Capone op mega-schaal. De Amerikaanse interventie-politiek verergerde na de Tweede Wereldoorlog toen Harry Truman de in april 1945 overleden president Franklin Roosevelt opvolgde. Stephen Kinzer schrijft over de nieuwe president:

He told Americans that they faced a new and relentless enemy bent on world domination, the Soviet Union, and had no choice but to fight back. 

According to this narrative, Communism posed such a mortal threat to humanity that all means to resist it, anywhere in the world, were justified. The global economy had become heavily transnational, meaning that American business relied more than ever on access to global markets and resources. A new crop of leaders in Washington, both Democrats and Republicans, saw the entire world as a battleground. This was ‘the large policy’ for a modern age. 

'The 20th century, if it is to come to life in any nobility of health and vigor, must be to a significant degree an American century,’ the publisher Henry Luce famously wrote in 1941. ‘It now becomes our time to be the powerhouse.’ 

En aldus geschiedde. De VS werd een machtscentrum dat overal ter wereld al dan niet met geweld intervenieerde om de noodzakelijke grondstoffen en markten te kunnen beheersen. In dit verband schrijft Stephen Kinzer:

Imperialists wanted the United States to seize opportunities for economic and strategic power. They saw military force and covert action not as aggression but forward defense. Many of their interventions, however, produced the very security threats they were intended to prevent. They call to mind Bismarck's maxim ‘Preventive war is like committing suicide for fear of death.’ 

Anti-imperialists believed the United States was threatened from within, not by enemy powers. The suffering that foreign wars brought pained them, but their deepest anguish came from what they saw as the corrosive effect these wars had on the American political system and the American soul. Empire and the wars that come with it, they warned, are inherently incompatible with republican government. They wanted the United States to be the champion of freedom, forever and unequivocally dedicated to its founding principle that people may be ruled only with their consent. 

Americans are often described as ignorant about the world. We are, but so are most people everywhere. The difference is that most other countries' ignorance has no real effect. America's does, because the United States acts on its ignorance. Filled with a sense or mission and destiny, some American leaders see little reason to bother learning about the nations into whose affairs they intrude. In 1895 the sardonic editor of The Nation, E. L. Godkin, described this implies in a passage that still rings true: ‘The situation seems to me this,’ Godkin wrote. 'An immense democracy, mostly ignorant and completely secluded from foreign influence, finds itself in possession of enormous power and is eager to use fashion against anyone who comes along, without knowing how to do it, and is therefore constantly on the brink of some frightful catastrophe.’ 

Many of those catastrophes have unfolded years or even decades after seemingly successful interventions. Their effects resonate through history. Violent intervention in other countries always produces unintended consequences. 

Maar alsof hij in een ander univesum leeft, blijft een mainstream-propagandist als Ian Buruma beweren dat de VS een ‘force for good’ is, waaraan de wereldbevolking met ‘fond nostalgia’ zal terugdenken, zodra de VS zijn hegemomnie verliest en er dus een einde komt aan de voortdurende Amerikaanse interventies. Ironisch genoeg noemt hij dit gewelddadig imperialisme de ‘Pax Americana,’ oftewel de ‘Amerikaanse Vrede,’ geheel in lijn met de Orwelliaanse leuze: ‘Oorlog is Vrede. Vrijheid is Slavernij. Onwetendheid is Macht.’ Blind voor de werkelijkheid fungeren de journalisten van de 'vrije pers' als propagandisten van een stervend imperium. In zijn essay Discours sur le colonialisme, geschreven in 1955 en in 1972 in het Engels uitgegeven, waarschuwde de Franse auteur Aimé Césaire:

The Indians massacred, the Moslem world drained of itself, the Chinese world defiled and perverted for a good century; the Negro world disqualified; mighty voices stilled forever; homes scattered to the wind; all this wreckage, all this waste, humanity reduced to a monologue, and you think all that does not have its price? The truth is that this policy cannot bu bring about the ruin of Europe itself, and that Europe, if it is not careful, will perish from the void it has created around itself. 

Césaire’s profetische visie is inmiddels bewaarheid. De leegte rondom ons wordt gevuld met de leugens van de corrupte ‘corporate media,’ die -- in een vergeefse poging de schuld voor het verval door te schuiven naar de ‘populisten’ en de ‘social media’ -- juist zichzelf almaar verraden. De lakeien van de macht zelf, verward als ze zijn, steunen een een imperium dat me doet denken aan de beschrijving van de negentiende eeuwse Franse historicus Edgar Quinet:

People ask why barbarism emerged all at once in ancient civilization. I believe I know the answer. It is surprising that so simple a cause is not obvious to everyone. The system of ancient civilization was composed of a certain number of nationalities, of countries which, although they seemed to be enemies, or were even ignorant of each other, protected, supported, and guarded one another. When the expanding Roman Empire undertook to conquer and destroy these groups of nations, the dazzled sophists thought they saw at the end of this road humanity triumphant in Rome. They talked about the unity of the human spirit; it was only a dream. It happened that these nationalities were so many bulwarks protecting Rome itself… Thus when Rome, in its alleged triumphal march toward a single civilization, had destroyed, one after the other, Carthage, Egypt, Greece, Judea, Persia, Dacia, and Cisalpine and Transalpine Gaul, it came to pass that it had itself swallowed up the dikes that protected it against the human ocean under which it was to perish. 

The magnanimous Caesar, by crushing the two Gauls, only paved the way for the Teutons. So many societies, so many languages extinguished, so many cities, rights, homes annihilated, created a void around Rome, and in those places which were not invaded by the barbarians, barbarism was born spontaneously. The vanquished Gauls changed into Bagaudes (verpauperde, opstandige boeren tijdens Romeinse Rijk. svh). Thus the violent downfall, the progressive extirpation of individual cities, caused the crumbling of ancient civilization. That social edifice was supported by the various nationalities as by so many different columns of marble or porphyry. When, to the applause of the wise men of the time, each of these living columns had been demolished, the edifice came crashing down; and the wise men of our day are still trying to understand how such mighty ruins could have been made in a moment's time.

Inhoudsloos, ijdel, betekenisloos, en gevaarlijk is Buruma’s bewering dat 'Westerse samenlevingen nu democratischer dan ooit’ zijn, terwijl in werkelijkheid een kleine voornamelijk witte elite de neoliberale wereld naar de afgrond voert. Daarom nogmaals Césaire, bijna driekwart eeuw geleden:  

And now I ask: what else has bourgeois Europe done? It has undermined civilizations, destroyed countries, ruined nationalities, extirpated ‘the root of diversity.’ No more dikes, no more bulwarks. The hour of the barbarian is at hand. The modern barbarian. The American hour. Violence, excess, waste, mercantilism, bluff, gregariousness, stupidity, vulgarity, disorder…  American domination — the only domination from which one never recovers. I mean from which one never recovers unscarred. 

And since you are talking about factories and industries, do you not see the tremendous factory hysterically spitting out its cinders (sintels. svh) in the heart of our forests or deep in the bush, the factory for the production of lackeys; do you see the prodigious mechanization, the mechanization of man; the gigantic rape of everything intimate, undamaged, undefiled that, despoiled (beroofd. svh) as we are, our human spirit has still managed to preserve; the machine, yes, have you never seen it, the machine for crushing, for grinding, for degrading peoples? So that danger is immense. 

Dat het Westen hele ‘beschavingen heeft ondermijnd, landen heeft verwoest, volkeren heeft geruïneerd, en “de basis van diversiteit” heeft uitgeroeid,’ zijn feiten waarvoor Ian Buruma geen enkele belangstelling heeft, wanneer hij tegenover bijvoorbeeld de Indiase auteur Pankaj Mishra beweert dat Napoleon’s ‘brand of universalism is actually something we — in this country as well as other countries — still benefit from, the idea of equality for the law and so on,’ en dat de Franse keizer samen met de Europese Verlichtingsideologen voor ‘the emancipation of minorities’ hebben gezorgd, ‘precisely because he had the idea of the universality of rights, and that not just one particular elite or one particular people deserved rights, but that it were universal rights.’ 

Nog afgezien van het feit dat Napoleon’s troepen tenminste 200.000 slaven op Haiti liet afslachten omdat zij in opstand waren gekomen tegen het Franse kolonialisme, verzwijgt Buruma tevens dat 68 jaar na de Slag bij Waterloo, het Franse leger tijdens de Slag om Thuận An de Vietnamezen versloegen, waardoor de basis werd gelegd voor de zeven decennia durende Franse koloniale overheersing van  Vietnam. Niks ‘Universele rechten’ zowel Haiti als Vietnam waren lucratieve wingewesten. Zo is bekend dat:

Slavery sustained sugar production under harsh conditions, including the unhealthy climate of the Caribbean, where diseases such as malaria (brought from Africa) and yellow fever caused high mortality. In 1787 alone, the French imported about 20,000 slaves from Africa into Saint-Domingue, while the British imported about 38,000 slaves total to all of their Caribbean colonies. The death rate from yellow fever was such that at least 50% of the slaves from Africa died within a year of arriving, so the masters preferred to work their slaves as hard as possible while providing with them with the barest minimum of food and shelter. They calculated that it was better to get the most work out of their slaves with the lowest possible expense possible, since they were probably going to die of yellow fever anyway. The death rate was so high that polyandry — one woman being married to several men at the same time — developed as a common form of marriage among the slaves. As slaves had no legal rights, rape by masters, their unmarried sons, or white overseers was a common occurrence on the plantations.

De Slag bij Thuan-An werd in september 1883 met groot enthousiasme beschreven in de oudste nationale Franse krant Le Figaro: 'Then the great slaughter had begun. They (De Fransen. svh) had fired in double salvo's! and it was a pleasure to see these sprays of bullets, that were so easy to aim, come down on them twice a minute, surely and methodically, on command... We saw some who were quite mad and stood up seized with a dizzy desire to run... They zigzagged, running every which way in this race with death, holding their garments up around their wastes in a comical way... and then we amused ourselves counting the dead.'


Het westers kolonialisme was de voorganger van de huidige globalisering. Om de eeuwige groei van de winsten mogelijk te maken, is het kapitalisme altijd op zoek geweest naar zo laag mogelijke productiekosten, dus allereerst naar wat tegenwoordig lage-lonen-landen worden genoemd. De vernietiging van mens en natuur speelt in de winstdoctrine geen rol. Beide horen tot wat officieel externaliteiten heten, dat wil zeggen: 

niet gecompenseerde, door derden gemaakte kosten of geleden schade als gevolg van een economische activiteit. Dit kan optreden als personen, bedrijven of overheden geen rekening houden met de effecten op de welvaart van betreffende individuen. Externaliteiten hebben dan ook vaak geen invloed op de afwegingen van een in economische zin rationeel handelend individu. 

Dit systeem van ‘rationality without reason’ gaat net zolang door tot de bourgeoisie er zelf niet meer in gelooft en aan vervetting en verveling ten onder gaat. In 2016 overleed de joods-Hongaarse auteur Imre Kertész, die de Holocaust overleefde en in 2002 de Nobelprijs voor Literatuur ontving. Kertész, in mijn ogen de grootste naoorlogse westerse auteur, formuleerde met een scherpzinnigheid die weinigen hebben geëvenaard, en niemand heeft overtroffen. In 1994 beschreef hij de geestesgesteldheid in het ‘vrije’ Europa als volgt:

De vraag is terecht: waarom nemen in onze tijd zelfs vreugdevolle gebeurtenissen een onheilspellende kleur aan, waarom mobiliseren ze meteen de duisterste krachten, en waarom doemen ze in het beste geval als lastige en onoplosbare problemen aan de horizon? [...]

Nu de vruchten van veertig jaar strijd zijn gerijpt en ook het tweede totalitaire rijk is gevallen (de Sovjet Unie svh), domineert een algemeen gevoel van ineenstorting, wrevel en machteloosheid. Alsof een katterige sfeer door Europa waart, alsof het op een grijze ochtend bij het wakker worden gemerkt heeft dat het in plaats van twee mogelijke werelden nog maar één werkelijke wereld over heeft, de triomferende wereld van het economisme, het kapitalisme, het ideaal-loze pragmatisme, zonder transcendentie en zonder alternatief, waaruit geen doorgang mogelijk is naar de vervloekte of het beloofde land -- naar keuze... dat geluidloze ineenzakken (dat ook de fluwelen revolutie wordt genoemd) lijkt iets in de mensen kapotgemaakt te hebben, onduidelijk wat: de ethiek van het verzet, die een bepaalde stevigheid gaf in een bestaansvorm, of een soort van hoop, die misschien nooit echte hoop is geweest, maar ongetwijfeld eveneens houvast bood — in ieder geval heeft het een einde gemaakt aan de relativiteit van de vergelijking. En hier staan we nu als overwinnaars, leeg, moe en ontgoocheld.

Na eerst het fascisme en het zogeheten communisme over zich heen te hebben gekregen, en vervolgens het al even totalitaire neoliberalisme, constateerde hij in de jaren negentig  dat:

de eeuw zich ziek [ligt] te wentelen in haar cel, te worstelen met zichzelf, met de vraag of ze haar eigen bestaan, haar zijnsvorm, haar bewustzijn zal aanvaarden of verwerpen, en terwijl ze daar ligt, gekweld door de pijn, wordt ze afwisselend overvallen door koortsaanvallen van agressie, verlammend schuldbesef, razend verzet en depressieve machteloosheid. Ze heeft geen helder besef van haar bestaan, ze kent haar doel, haar levenstaak niet, ze heeft haar creatieve plezier en haar verheffende rouw verloren, evenals haar vruchtbaarheid -- kortom: ze is ongelukkig.

En dat terwijl de:

mens niet [wordt] geboren om als een afgedankt onderdeel in de geschiedenis te verdwijnen, maar om zijn lot te begrijpen, zijn sterfelijkheid onder ogen te zien en — nu zult u een tamelijk ouderwetse wending van me horen — zijn ziel te redden. Het geluk van de mens in hogere zin ligt buiten zijn historisch bestaan — maar niet in de vermijding van de historische ervaring, integendeel, in het doorleven, in bezit nemen van die ervaring en in de tragische identificatie daarmee. De mens kan uitsluitend door kennis boven de geschiedenis worden verheven, tijdens de demoraliserende aanwezigheid van de totale geschiedenis is kennis de enige waardige toevlucht, het enige wat goed is. Slechts in het licht van die doorleefde wetenschap kunnen we de vraag stellen of alles wat we hebben begaan en ondergaan iets van waarde tot stand kan brengen — om het preciezer te formuleren: of we onze eigen leven waarde toekennen of het vergeten als amnesie-patiënten of misschien van ons afwerpen als zelfmoordenaars.

Eerder al had Kertész erop gewezen:

Eén ding weet ik echter zeker: een beschaving die haar waarden niet duidelijk uitspreekt, of die haar verklaarde waarden laat vallen, gaat de weg op van het verval, van de aftakeling. Dan zullen anderen deze waarden uitspreken, en in de mond van die anderen zullen het geen waarden meer zijn maar evenzovele excuses voor onbeperkte macht en onbeperkte vernietiging. Velen hebben het tegenwoordig over een 'nieuwe barbarij': we moeten niet vergeten dat Rome, toen het door de barbaren werd overspoeld, allang zelf barbaars was geworden.


Tussen dit diepzinnig inzicht van een literator en het simplistische oordeel van de opiniemaker Ian Buruma dat 'Westerse samenlevingen nu democratischer dan ooit’ zijn, ligt een onoverbrugbare kloof. En ook dit is een aspect van de culturele ondergang van het Westen, de almaar dieper wordende kloof tussen enerzijds het complexe van de literatuur, en anderzijds het simplisme van de alles en iedereen overschreeuwende commerciële massamedia. Kennis en inzicht kunnen het niet winnen van de propaganda van het crapuul in de politiek en de pers dat er alleen maar op los wil meppen. 

U allen, die zo vrijzinnig en zo humaan zijn, die zo’n overdreven bewondering hebben voor cultuur dat het grenst aan aanstellerij, u doet het voorkomen te zijn vergeten dat u wingewesten bezit en dat daar mensen in uw naam worden uitgeroeid,

zo waarschuwde Jean Paul Sartre in het voorwoord van de Engelse vertaling van Les damnés de la terre (1961) van Frantz Fanon, over de verworpenen op aarde, de armen en berooiden, de onderdrukten en verdoemden, degenen zonder gelaat, de onzichtbaren die al eeuwenlang de ‘collateral damage’ vormen van het westers economisch, politiek en militair geweld. ‘Het is een feit,’ zo stelde Kertész in 1994: 

dat in deze eeuw alles ontmaskerd is: alles heeft minstens éénmaal zijn ware gezicht laten zien, alles is echter geworden. De militair werd tot beroepsmoordenaar, de politiek tot misdaad, het kapitaal tot mensenvernietigingsindustrie compleet met lijkverbrandingsovens, de wet tot spelregels van het vuile spel, de wereldvrijheid tot gevangenis van de volkeren, het antisemitisme tot Auschwitz, het nationale gevoel tot genocide. Overal schijnt de ware intentie doorheen, alle idealen van onze eeuw zijn doordrenkt van geweld en destructiviteit.

Temidden van al het verbale geweld van de 'corporate media' met hun ‘fake news,’ en de gore politiek van opportunisten kunnen de volgende woorden van Kertész niet vaak genoeg herhaald worden:

Een tijdperk is voorbij, een bepaalde menselijke houding lijkt inmiddels niet meer terug te halen, net als de leeftijd, de jeugd. Wat was die houding? Het is de verwondering van de mens over de schepping, de vrome verbazing over de vergankelijke materie — het menselijk lichaam — die leeft en een ziel heeft, de verwondering over het bestaan van de wereld wat voorbij is, en daarmee — eigenlijk — het respect voor het leven, devotie, vreugde, liefde. Het moorden, dat daarvoor in de plaats is gekomen — niet als een (dikwijls voorkomende) slechte gewoonte, als een misstap, een ‘geval,’ maar als bestaansvorm, als een ‘natuurlijke’ houding tegenover het leven en andere levende wezens — het moorden als bestaansvisie, het moorden als gedragsvorm betekent dus ongetwijfeld een radicale verandering, om het even of het een symptoom is van een levensfase of van de eindfase van een ziekte. Hiertegen kan worden ingebracht dat het uitmoorden van mensen allesbehalve een nieuwe uitvinding is; maar het continu, jarenlang, decennialang systematisch moorden, dat zo tot systeem werd verheven, waarnaast het zogenaamde normale leven van alledag gewoon doorging, met het opvoeden van kinderen, verliefde wandelingen, spreekuur bij de dokter, carrièreverlangens, civiele wensen, melancholie bij het vallen van de avond, geld verdienen, mislukking of succes, enz., enz., dit, samen met de gewenning, met het berustende handgebaar en zelfs verveling — dat is wél een nieuwe uitvinding, de nieuwste zelfs. Het is namelijk — en dat is het nieuwe eraan — geaccepteerd. Het is gebleken dat de levensvorm van het moorden een leefbare en mogelijke bestaansvorm is: hij is dus institutionaliseerbaar.


Meer later. 





Ian Buruma's Gebrek aan Logica 25


Wanneer Ian Buruma verbijsterd spreekt van ‘The UK’s Suicidal Tendencies’ demonstreert hij daarmee weinig te begrijpen van het huidige tijdsgewricht, en van de geschiedenis, maar ook van zijn eigen irrationaliteit. Iemand die tegenwoordig nog gelooft dat ‘[w]esterse samenlevingen nu democratischer dan ooit,’  zijn, en de VS ‘a force for good’ blijft, is op zijn eigen wijze behept met ‘suïcidale tendensen.’Wanneer woordvoerders van het huidige neoliberale regime blijven propageren dat het Westen het monopolie op de waarheid bezit, en dus niet bereid zijn een alternatief te zoeken voor het huidige systeem dat in permanente staat van oorlog verkeert met mens en natuur, dan is een treffender voorbeeld van ‘suicidal tendencies’ nauwelijks denkbaar. Het blinde geloof in de materiële verlossing is geen teken van kracht, maar van een culturele cul-de-sac. De Indiase klinisch psycholoog Ashish Nandy schreef in verband hiermee: 

The post-Enlightenment modern world, innocent of the new forces of oppression and totals released by modernity itself, has consistently promoted a set of secular theories of salvation which would have the oppressed share the oppressors’ utopia — conservative, liberal or radical.

Naar aanleiding van onder andere Mahatma Ghandi bepleit Nandy in zijn essaybundel Traditions, Tyranny, and Utopias (1987):

to advance the view that a theory of freedom today must seriously consider and build upon the civilizational perspectives of those who, even in their defeat, even when stripped of their autonomy, dignity and means of survival, have dared to reject the values of masculine achievement, productive work and technocratic expertise to protect and nurture however clumsily, alternative concepts of compassion, freedom, justice and dissent.

In plaats van op de heilloze westerse weg door te marcheren, zouden hedendaagse intellectuelen, volgens hem, er beter aan doen om duidelijk de overtuiging uit te spreken dat:

all man-made suffering is one and the cultural and personal disintegration of the winners of the world — be they in the first world or in well-protected sanctuaries in the second or the third — is a direct result of their dominance and willing participation in a ‘legitimately' iniquitous (onbillijk. svh) and unjust order. As Romain Rolland wrote to Freud in 1923, 'Victory is always more catastrophic for the vanquishers than for the vanquished.' 

De westerse politieke, sociale en culturele verwarring is inmiddels zo groot dat de vooraanstaande Amerikaanse hoogleraar en ‘cultural critic,’ Camille Paglia, ons opmerkzaam maakt op het feit dat de ‘Transgender Mania a Symptom of West's Cultural Collapse’ is. Zij verklaarde:

I found in my study that history is cyclic, and everywhere in the world you find this pattern in ancient times: that as a culture begins to decline, you have an efflorescence (bloei. svh) of transgender phenomena. That is a symptom of cultural collapse.

So rather than people singing the praises of humanitarian liberalism that allows all of these transgender possibilities to appear and to be encouraged, I would be concerned about how Western culture is defining itself to the world.

Maar ook talloze andere aspecten van de westerse consumptiecultuur verdienen bekritiseerd te worden. Nandy concludeert dan ook dat een ‘outsider's critique of the ideologies of normality, masculinity and adulthood, and a predictable critique of technological rationality, and homo oeconomicus,’ noodzakelijk zijn, omdat al deze gebieden:

have been crucial planks (programmapunten. svh) in the various secular theories of salvation and progress which have been popular during the last one hundred and fifty years of Western hegemony. The critiques have been offered with an awareness of some of the fundamental cultural disjunctions (scheidingen. svh) of the present times (for instance between the young and the old, and the male and the female; between man and nature, and man and society; between man and his knowledge, and man and himself) and with an awareness that the time has come for us to restore some of the categories used by the victims themselves to understand the violence, injustice and indignity to which they have been subjected in our times… these neglected categories provide a vital clue to the repressed intellectual self of our world, particularly to that part of it which is trying to keep alive the visions of a more democratic and less expropriatory mode of living.

Dat er een fundamentele twijfel is ontstaan over cruciale aspecten van de westerse cultuur is een zaak die Ian Buruma blijft ontgaan, zoals ondermeer blijkt uit de slachtofferrol die hij speelde na zijn gedwongen ontslagname als hoofdredacteur van The New York Review of Books. In NRC Handelsblad van 8 februari 2019 meldt de krant naast een interview met mijn oude vriend het volgende:

Over de gang van zaken rond het artikel van Jian Ghomeshi zegt redacteur Katzenstein dat ‘een meerderheid van de redactie sterke en gedetailleerde bezwaren’ tegen het artikel opperde. Daarop heeft Buruma ‘erop gewezen dat hij hoofdredacteur was en dus als enige zeggenschap had over wat in het blad verscheen. Van inspraak was geen sprake.’

Eigenaar Hederman zegt dat hij het artikel inderdaad vooraf heeft gelezen en geen bezwaar tegen publicatie had. ‘Maar dat was omdat ik dacht dat het artikel naar de lange traditie van The New York Review of Books was geredigeerd en gecheckt.’ Dat is niet gebeurd, zegt Hederman achteraf.

Over de kwestie van het ontslag dan wel opstappen van Buruma geeft Hederman geen uitsluitsel. Hij schrijft dat hij Buruma niet langer kon steunen nadat hem was gebleken dat het artikel van Ghomeshi ‘niet op de juiste manier was geredigeerd.’


De glorietijd van de westerse witte man is voorbij. Buruma’s veronderstelling dat hij in de functie van hoofdredacteur ‘als enige zeggenschap had over wat in het blad verscheen,’ demonstreert zijn onwetendheid over het feit dat onder respectable intellectuelen ‘inspraak’ inmiddels als een democratische goed wordt gezien, en dat ook vrouwen tegenwoordig een stem hebben. Het getuigt van ‘suicidale tendenzen’dat de man die met grote stelligheid beweerde dat ‘[w]esterse samenlevingen nu democratischer dan ooit,’ zijn, niet besefte dat dit ook gevolgen zou hebben voor zijn eigen feodale houding. Dit alles toont de  hypocrisie van liberals aan, zodra het machtsverschillen betreft. Nu hijzelf tot de orde is geroepen, weet hij niet anders te reageren dan te klagen over ‘Amerika en zijn puritanisme.’ Over het land waar hij naar toe was verhuisd, en dat in zijn ogen ‘a force for good’ is, verklaart Buruma nu: 

Dit is het enige westerse land dat heeft geprobeerd de alcohol af te schaffen. Deze maatschappij heeft momenten gekend van hysterie, waarbij mensen hun zuiverheid moesten bewijzen en wie ónzuiver was, werd vervolgd. Het denken in goed en fout zit diep in dit land verankerd.

En zo verwijt de pot de ketel dat die zwart ziet, want als er één opiniemaker is die voortdurend alles afmeet aan een manicheïsch mens- wereldbeeld dan is het Ian Buruma. Maar nu moet het polderpubliek zijn suggestie aanvaarden dat de redactie van de prestigieuze New York Review of Books, waarvan hij zo graag hoofdredacteur wilde worden, mede bestaat uit hysterische vrouwen die ‘ónzuivere’ mannen, willen laten vervolgen, en dat hij — net als de van ‘sexual harassment’ beschuldigde Ghomeshi — van die ‘hysterie’ het slachtoffer is geworden. Saillant in dit verband is het begrip ‘hysterie,’ dat afgeleid is van het Griekse woord voor baarmoeder, hystera. Om alsnog zijn gelijk te krijgen stelt Ian Buruma in al zijn simplisme ook nog:

Jongeren zijn altijd fel op de oudere generatie, omdat die belangrijke posities bezet. Daarom was het zo gemakkelijk voor Mao om scholieren op te zetten tegen hun professoren tijdens de Culturele Revolutie. Elke revolutionaire beweging kan worden gebruikt om de oude garde eruit te vegen. 

Kortom, wanneer zelfs Mao erbij gesleept moet worden om zijn gelijk te bewijzen dan is Buruma een prototype geworden van de slachtofferist. Een feit dat nog eens wordt onderstreept door de suggestieve opmerking die de indruk moet geven dat de redactie van The New York Review of Book bestaat uit ‘jongeren’ die het op zijn baantje hadden gemunt, en daarvoor ‘revolutionaire’ retoriek hebben ingezet. De vraag ‘Heeft u het gevoel dat u door een uitwas van de #MeToo beweging bent geraakt?’ beantwoordde mijn oude vriend met: 

Indirect wel, ja. Mensen die zich inzetten voor een beweging hebben sterk de neiging de wereld te zien in termen van vriend of vijand. Lastig voor een blad dat probeert de intellectuele onafhankelijkheid te handhaven.

En tenslotte als kroon op het ‘kwaliteitswerk’ van Bas Blokker, wierp deze NRC-correspondent in Washington D.C., de vraag op: 

Eén omstreden artikel en dan moeten aftreden. Is het onmogelijk de druk van sociale media te weerstaan?

Het hangt er vanaf wie je bent. Trump kan dat doen. Hoe meer de progressieve kant op sociale media hem verguist, hoe populairder hij wordt bij zijn aanhang. Als je als redacteur van een progressief blad wordt aangevallen op sociale media door de mensen die zichzelf progressief noemen, dan verkeer je in een moeilijke positie. 

Twee fouten in één vraag is ronduit een brevet van onvermogen. Ten eerste ging het hier  niet, zoals Buruma had uitgelegd, om ‘één omstreden artikel,’ maar om een clash tussen twee uiteenlopende zienswijzen, of -- anders gesteld -- het onvermogen van Buruma om te beseffen dat de tijdsgeest is veranderd. Ten tweede is zijn aftreden niet het resultaat geweest van de ‘sociale media,’ maar was de ‘voornaamste reden voor mijn ontslag,’ zoals Buruma zelf verklaarde: 

onenigheid op kantoor. Toen de zaak-Ghomeshi speelde, kwamen die krachten los. Een klassiek voorbeeld van de these van Tocqueville dat revoluties voortkomen uit stijgende verwachtingen.

Natuurlijk is het niveau van argumenteren bij de polderpers lang niet zo hoog als dat op een redactie van een tijdschrift voor Amerikaanse intellectuelen, maar toch is het typerend dat de angst van het dagblad de NRC zo groot is dat de ‘sociale media’ telkens weer beticht moeten worden van van alles en nog wat. En wat betreft de slachtofferist Buruma zelf, het zou beter zijn dat  hij zich verdiept in de fundamentele kritiek die de niet-westerse intelligentsia al langere tijd op het bolwerk van de westerse macht uitoefent. Zo wijst Ashish Nandy erop dat:

modernity is neither the end-state of all cultures nor the final word in institutional creativity. Howsoever formidable and permanent the edifice of the modern world may appear today, that other self recognizes one day there will have to be post-modern societies and a post-modern consciousness, and those societies and that consciousness may choose to build not so much upon modernity as on traditions of the non-modern world. After all, modernity itself drew more upon the classical Hellenic than upon the medieval Christian traditions.

Thus, the flip-side of any cultural self-exploration outside the West today has to be an archeologv of knowledge which excavates and fights for a lost or repressed West. Knowledge, too, like suffering, is an indivisible human experience. Self-aware, self-critical knowledge has to realize its own indivisibility of human and social matter of human happiness and suffering and human ends and means. 

Het ironische doet zich hier voor dat de Buruma’s van de ‘vrije pers,’ die allen claimen aanhangers te zijn te zijn van de Verlichtingsidealen, als woordvoerders van de neoliberale elite inmiddels de tijd proberen stil te zetten door zich steeds angstiger vast te klampen aan overleefde hiërarchieën, en op die manier de Vooruitgang proberen te blokkeren. Zij zijn, zonder het te beseffen, een kopie geworden van de misselijk makende middenklasse mentaliteit van hun ouders. Reversion to type. Het was de Franse psycho-analyticus en auteur Dominique-Octave Mannoni die in zijn klassiek geworden studie Prospero and Caliban: The Psychology of Colonization (1990) waarschuwde:

The problem of colonization did not only concern the overseas countries. The process of decolonization — which is in any case far from complete in those countries — is also under way at home, in our schools, in female demands for equality, in the education of small children and in many other fields… If certain cultures prove capable of destroying  others... the destructive force brought forth by these cultures also act internally.

Een onafhankelijke waarnemer herkent in de Buruma’s onmiddellijk de toon, het jargon, en de aangeleerde maniertjes van de hedendaagse superioriteitsmentaliteit, die eens zo kenmerkend was voor het aloude kolonialisme. Een decennium na Auschwitz en Hiroshima — producten van het verlichte Westen — schreef de zwarte Franse intellectueel, Aimé Césaire:

One cannot say that the petty bourgeois has never read anything. On the contrary, he read everything, devoured everything. Only, his brain functions after the fashion of certain elementary types of digestive systems. It filters. And the filter lets through only what can nourish the thick skin of the bourgeois’s clear conscious.

Dit ‘filter’ is een onmisbaar instrument voor de carrièrist, en zodoende wordt de gekleurde Ander voortdurend geconfronteerd met het onderhuids racisme van de behaagzieke mainstream journalistiek en haar publiek. In zijn in 1972 ook in het Engels verschenen boek Discours sur le kolonialisme (1955) zette Césaire uiteen:

From the historians and novelists of civilization (it’s the same thing) — not from this one or that one, but from all of them, or almost all — their false objectivity, their chauvinism, their sly racism, their depraved passion for refusing to acknowledge any merit in the non-white races, especially the black-skinned races, their obsession with monopolizing all glory for their own race.

Maar voor deze houding moest de witte man een hoge prijs betalen. Césaire:

The Indians massacred, the Moslem world drained of itself, the Chinese world defiled and perverted for a good century; the Negro world disqualified; mighty voices stilled forever; homes scattered to the wind; all this wreckage, all this waste, humanity reduced to a monologue, and you think all that does not have its price? The truth is that this policy cannot but bring about the ruin of Europe itself, and that Europe, if it is not careful, will perish from the void it has created around itself. 

In zijn Discourse on Colonialism legt Césaire uit dat het superioriteitsgevoel van de kolonisten en ‘their sense of mission as the world civilizers, depends on turning the Other into a barbarian.’ Het is een oude kolonialistische wetmatigheid. Vandaar dat Buruma het onwillige Rusland en China gedachteloos als ‘mafia societies’ kan kwalificeren. Daarentegen schreef Césaire, die als geschoolde zwarte man uit een Franse kolonie wist wat de witte beschaving in de praktijk betekende, dat het kolonialisme:

I repeat, dehumanizes even the most civilized man; that colonial activity, colonial enterprise, colonial conquest, which is based on contempt for the native and justified by that contempt, inevitably tends to change him who undertakes it; that the colonizer, who in order to ease his conscience gets into the habit of seeing the other man as an animal, accustoms himself to treating him like an animal, and tends objectively to transform himself into an animal… They thought they were only slaughtering Indians, or Hindus, or South Sea Islanders, or Africans. They have in fact overthrown, one after another, the ramparts behind which European civilization could have developed freely. 

Dit nu is de kern van de westerse tragedie. Hier geldt dat er geen overwinnaars kunnen zijn omdat de winnaar tegelijkertijd zijn eigen ondergang bewerkstelligt, allereerst zijn morele ondergang en als dit eenmaal is gebeurd volgt als vanzelf de culturele ondergang, zo leert de geschiedenis. De mens ‘is not the measure of all things but the thing measured and found wanting,’ aldus schreef de Amerikaanse dichter Robert Fagles in de inleiding van een Engelse vertaling van de Griekse tragedie Oedipus Rex. Daarom opnieuw Aimé Césaire over de klasse die het kolonialisme zijn moderne vorm gaf:

Whether one likes it or not, the bourgeoisie, as a class, is condemned to take responsibility for all barbarism of history, the tortures of the Middle Ages and the Inquisition, warmongering and the appeal to the raîson d’état, racism and slavery, in short everything against which it protested in unforgettable terms at the time when, as the attacking class, it was the incarnation of human progress.

The moralists can do nothing about it. There is a law of progressive dehumanization in accordance with which henceforth on the agenda of the bourgeoisie there is — there can be — nothing but violence, corruption, and barbarism.

Zo vervreemd geraakt van zijn eigen menselijkheid ziet een luidruchtig segment van de witte middenklasse zich vandaag de dag gedwongen zich af te vragen tot welk geslacht hij of zij behoort. De westerse verwarring op elk gebied zal net zolang doorgaan tot zij ontploft, en de westerling gedwongen wordt om zijn eigen verantwoordelijkheid onder ogen te zien. De zwarte Amerikaanse hoogleraar Geschiedenis en Afrikana Studies, Robin Kelley van de New York University, stelde in 1999 over Césaire en Fanon: 

In light of recent events — genocide in East Africa, the collapse of democracy throughout the continent, the isolation of Cuba, the overthrow of progressive movements throughout the so-called third world — some might argue that the moment of truth has already passed, that Césaire and Fanon’s predictions proved false. We’re facing an era where fools are calling for a renewal of colonialism, where descriptions of violence and instability draw on the very colonial language of ‘barbarism’ and ‘backwardness’ that Césaire critiques in Discourse. But this is all a mystification; the fact is, while colonialism in its formal sense might have been dismantled, the colonial state has not. Many of the problems of democracy are products of the old colonial state whose primary difference is the presence of black faces. It has to do with the rise of a new ruling class — the class Fanon warned us about — who are content with mimicking the colonial masters, whether they are the old-school British or French officers, the newjack (nieuwkomers. svh) U.S. corporate rulers, or the Stalinists whose sympathy for the ‘backward’ countries often mirrored the very colonial discourse Césaire exposes.

As the true radicals of postcolonial theory will tell you, we are hardly in a ‘postcolonial’ moment. The official apparatus might have been removed, but the political, economic, and cultural links established by colonial domination still remain with some alterations. Discourse is less concerned with the specifics of political economy than with a way of thinking. The lesson here is that colonial domination required a whole way of thinking, a discourse in which everything that is advanced, good, and civilized, is defined and measured in European terms. Discourse calls on the world to move forward as rapidly as possible, and yet calls for the overthrow of a master class’s ideology of progress, one built on violence, destruction, genocide. Both Fanon and Césaire warn the colored world not to follow Europe’s footsteps, and not to go back to the ancient way, but to carve out a new direction altogether. What we’ve been witnessing, however (and here I must include Césaire’s own beloved Martinique, where he still holds forth as mayor of Fort-de-France) hardly reflects the imagination and vision captured in the brief pages of Discourse. The same old political parties, the same armies, the same methods of labor exploitation, the same education, the same tactics of incarceration, exiling, snuffing out artists and intellectuals who dare to imagine a radically different way of living, who dare to invent the marvelous before our very eyes.

In the end, Discourse was never intended to be a road map or a blueprint for revolution. It is poetry and therefore revolt. It is an act of insurrection, drawn from Césaire’s own miraculous weapons, molded and shaped by his work with Tropiques and their challenge to the Vichy regime, by his imbibing of European culture and his sense of alienation from both France and his native land. It is a rising, a blow to the master who appears as owner and ruler, teacher and comrade. It is revolutionary graffiti painted in bold strokes across the great texts of Western Civilization; it is a hand grenade tossed with deadly accuracy, clearing the field so that we might write a new history with what’s left standing. Discourse is hardly a dead document about a dead order. If anything, it is a call for us to plumb the depths of the imagination for a different way forward. Just as Césaire drew on Comte de Lautréamont’s Chants de Maldoror to illuminate the cannibalistic nature of capitalism and the power of poetic knowledge, Discourse offers new insights into the consequences of colonialism and a model for dreaming a way out of our postcolonial predicament. While we still need to overthrow all vestiges of the old colonial order, destroying the old is just half the battle.

Wie zijn Discourse on Colonialism serieus bestudeerd leert dat de basis voor hethuidige neo-kolonialisme dat we sinds 2001 in vooral het Midden Oosten hebben zienopereren, in feite in het langdurige koloniale tijdperk werd gelegd. De minachting vooralles dat onbekend was of dat niet onmiddellijk gebruikt kon worpen, of dat een anderehuidskleur had, de onderwerping en vernietiging van de zwakkeren, is weer helemaalteruggekeerd in nauwelijks verhulde vormbijvoorbeeld wanneer Buruma de wereldlaat weten dat ‘even if the end of Pax Americana does not result in military invasions, or world wars, we should ready ourselves for a time when we might recall the American Empire with fond nostalgia,’ zonder ook maar één woord te wijden aan de vele miljoenen gekleurde slachtoffers van het Amerikaans imperialisme. Dit racismedeze onderhuidse post-koloniale mentaliteit, is het resultaat van heteeuwenlange kolonialisme van de witte man. Daarom benadrukt Aimé Césaire hetvolgende:

First we must study how colonization works to de-civilize the colonizer, to brutalize him in the true sense of the word, to degrade him, to awaken him to buried instincts, to covetousness (hebzucht. svh), violence, race hatred, and moral relativism; and we must show that each time a head is cut off or an eye put out in Vietnam and in France they accept the fact, each time a Madagascan is tortured and in France they accept the fact, civilization acquires another dead weight, a universal regression takes place, a gangrene sets in, a center of infection begins to spread; and that at the end of all these treaties that have been violated, all these lies that have been propagated, all these prisoners who have been tied up and ‘interrogated,’ all these patriots who have been tortured, at the end of all the racial pride that has been encouraged, all the boastfulness that has been displayed, a poison has been distilled into the veins of Europe and, slowly but surely, the continent proceeds toward savagery.

And then one fine day the bourgeoisie is awakened by a terrific boomerang effect: the gestapos are busy, the prisons fill up, the torturers landing around the racks (pijnbanken. svh) invent, refine, discuss. 

People are surprised, they become indignant. They say: ‘How strange! But never mind — it's Nazism, it will pass!’ And they wait, and they hope; and they hide the truth from themselves that it is barbarism, the supreme barbarism, the crowning barbarism that sums up all the daily barbarisms; that it is Nazism, yes, but that before they were its victims, they were its accomplices; that they tolerated that Nazism before it was inflicted on them, that they absolved (vrijspreken. svh) it, shut their eyes to it, legitimized it, because until then it had been applied only to non-European peoples; that they have cultivated that Nazism, that they are responsible for it, and that before engulfing the whole edifice of Western, Christian civilization in its reddened waters, it oozes, seeps, and trickles from every crack.

Yes, it would be worthwhile to study clinically, in detail, the steps taken by Hitler and Hitlerism and to reveal to the very distinguished, very humanistic, very Christian bourgeois of the twentieth century that without his being aware of it, he has a Hitler inside him, that Hitler inhabits him, that Hitler is his demon, that if he rails (tekeer gaan. svh) against him, he is being inconsistent and that, at bottom, what he cannot forgive Hitler for is not the crime in itself, the crime against man, it is not the humiliation of the white man, and the fact that he applied to Europe colonialist procedures which until then had been reserved exclusively for the Arabs of Algeria, the ‘coolies’ of India, and the ‘niggers’ of Africa. 

And that is the great thing I hold against pseudo-humanism: that for too long it has diminished the rights of man, that it’s concept of those rights has been — and still is — narrow and fragmentary, incomplete and biased and, all things considered, sordidly racist.


Dit is een exacte beschrijving van de context waarin de ‘corporate press’ functioneertals het propaganda-instituut van de amorele en vaker nog immorele elite. Dit is de context waarin mainstream-opiniemakers als mijn oude vriend Ian Buruma hethooggeacht publiek komen vertellen dat de VS ‘a force for good’ is, en dat ‘wij’ van de hele mensheidgeen mens uitgezonderdhet zullen betreuren wanneer hetfascisme van de ’Pax Americana’  ten onder is gegaan. Césaire:

I have talked a good deal about Hitler. Because he deserves it: he makes it possible to see things on a large scale and to grasp the fact that capitalist society, at its present stage, is incapable of establishing a concept of the rights of all men, just as it has proved incapable of establishing a system of individual ethics. Whether one likes it or not, at the end of the blind alley that is Europe… there is Hitler. At the end of capitalism, which is eager to outlive its day, there is Hitler. At the end of formal humanism and philosophic renunciation (zelfverloochening. svh), there is Hitler. 

And this being so, I cannot help thinking of one of his statements: ‘We aspire not to equality but to domination. The country of a foreign race must become once again a country of refs, of agricultural laborers, or industrial workers. It is not  a question of eliminating the inequalities among men but of widening them and making them into a law.’

That rings clear, haughty, and brutal and plants us squarely in the middle of howling savagery. But let us come down a step.

Who is speaking? I am ashamed to say it: it is the Western humanist, the ‘idealist’ philosopher. That his name is Renan (Frans filosoof. Lid van de Académie française. svh) is an accident. That the passage is taken from a book entitled ‘La Réforme intellectuelle et morale,’ that it was written in France just after a war which France had represented as a war of right against might, tells us a great deal about bourgeois morals.

Ernest Renan wordt door de gevestigde orde gezien als ‘de briljante vertegenwoordiger van het sciëntisme, de leider van de generatie 1860–1890, welke van de vooruitgang van de wetenschap de oplossing verwachtte van alle mysteries en steun voor al haar geestelijke noden.’ Zijn schizofrene houding is exemplarisch voor de mentaliteit van eveneens de witte woordvoerders van de witte westerse elite, die zich presenteren als ‘liberals,’ dat wil zeggen: met de mond belijden zij de Verlichtingsidealen en het Vooruitgangsgeloof, maar in werkelijkheid steunen ze het parasitaire neoliberaal kapitalisme en het racistisch westers expansionisme. In tegenstelling tot Ian Buruma’s bewering dat de VS ‘a force for good’ is, concludeert de Amerikaanse oud-correspondent van The New York Timesen auteur van talloze kritische boeken, Stephen Kinzer, aan het slot van zijn studie The True Flag. Theodore Roosevelt, Mark Twain, And The Birth Of American Empire (2017):

More than a century has passed since American hearts were first seized by the grand debate about overseas expansion. During that period, much of what anti-imperialists predicted has come to pass. The United States has become an actively interventionist power. It has projected military power into dozens of countries on every continent except Antarctica. In many places, these interventions have set off anti-American resistance movements, insurgencies, rebellions, or terror campaigns. George Frisbie Hoar (prominente Amerikaanse senator, van 1877 to 1904. svh) was right when he warned that intervening in distant lands would turn the United States into ‘a vulgar, commonplace empire founded upon physical force.’ 

Anti-imperialists also predicted that an aggressive foreign policy would have pernicious effects at home. In this, too, history has vindicated (gelijk gegeven. svh) them. Military budgets have soared to levels that would have seemed unbelievable to even the most fervent expansionists of 1898. The weapons industry wields inordinate power. Government is highly centralized. A wealthy elite dominates politics. Martial values are exalted over peaceful ones. Earth-shaking decisions to wage distant wars are made in private by a handful of people. Charles Ames (Amerikaanse negentiende eeuwse anti-imperialistische theoloog. svh) was right when he warned that militarism would lead to ‘trampling on the principles of free government.’ 

Those who first pushed the United States toward global military power — the expansionists of 1898 — may also claim a measure of vindication. They believed that taking Cuba, the Philippines and other island nations, would be the first steps toward a world largely dominated by American power. That world emerged much as they imagined. Entire regions fell under the formal or informal control of the United States. This gave Americans almost unlimited access to the world’s markets and resources. In the space of just a few generations, the United States reached levels of national wealth unmatched in human history. This prosperity helped propel Americans to victory in two world wars and the Cold War. Henry Cabot Lodge (invloedrijke Amerikaanse senator. svh) was right when he predicted that overseas expansion would bring ‘enormous material benefits to our trade, our industry, and our labor.’  

Overwhelming power has allowed the United States to impose its will on many peoples. Often, however, these successes have been short-lived. Americans have been forced to learn an ancient lesson: nations dominated by foreign power eventually seek to throw it off. 

The expansionists of 1898 understood that rebellions had shaken and destroyed past empires, but they dared to believe the United States was immune to this pattern of history. America's inherent benevolence, they insisted, made it unlike every previous great power. From this illusion they leaped to another: that Americas benevolence would quickly become clear to people in subject nations and would lead them to welcome American power. The opposite happened. Teaching half-free people the value of freedom made them want more of it. Carl Schurz (Duitse revolutionaire hervormer, die opklom tot Amerikaans minister van Binnenlandse Zaken. svh)was right when he warned that dominating foreigners would ultimately force Americans to ‘shoot them down because they stand up for their independence.’ 

Sometimes we take on the mission of fundamentally changing foreign societies — ‘destroying barbarism,’ as Roosevelt (Theodore Roosevelt. svh) put it. People in those societies, though, often see such projects as efforts to rip them away from their deepest social and cultural roots. William Graham Sumner (negentiende eeuwse Amerikaanse sociale wetenschapper. svh) was wise to observe that although Americans presume their rule over foreigners is ‘a welcome blessing,’ many foreigners ‘like their own ways, and if we appear amongst them as rulers, there will be social discord.’

Maar aan dergelijke subtiliteiten hebben de Buruma’s van de mainstream-pers nog steeds geen boodschap. Ondergeschikten kunnen wel van alles willen, maar uiteindelijk bepaalt de baas welke koers gevaren wordt, zoals mijn oude vriend nog steeds meent. 

Stephen Kinzer constateert tenslotte:

In the face of profound new challenges, Americans are once again debating the role of the United States in the world. Should it intervene violently in other countries? This remains what Senator William V. Allen called it in 1899: ‘The greatest question that has ever been presented to the American people.’

Meer over de grootheidswaan van de commerciële opiniemakers en hun kortzichtige opdrachtgevers, de volgende keer.


Foreign mercenaries were burned to the ground

  Foreign mercenaries were burned to the ground as unnecessary witnesses at Azovstal 6821 Views June 29, 2022   10 Comments The war reporter...