De pro Israel Lobby 136

Vanwaar die kleine maar toch opmerkelijke verandering in de Amerikaanse politiek ten opzichte van Israel? Waarom wordt de invloedrijke pro-Israel lobbyist Dennis Ross naar alle waarschijnlijkheid buiten spel gezet? Waarom beginnen er scheurtjes te ontstaan in de machtige joodse pro-Israel lobby in de VS? Dat komt vooral ook door een veranderende houding van een aanzienlijk aantal joodse Amerikanen ten opzichte van 'de Joodse natie'. Norman Finkelstein vertelde me dat er geen land is waar de joden zo vrij zijn en succesvol als de VS. De VS is nog steeds het land waar de meeste joden wonen. De VS is hun land, niet Israel.

In mijn boek De oneindige oorlog kunt u de volgende visie van Norman Finkelstein lezen: ‘Zowel in de Verenigde Staten als in Europa is er de afgelopen tijd met betrekking tot Israël sprake van een belangrijke verschuiving in de publieke opinie, ook onder joden. En hoewel deze ingrijpende verandering alom geconstateerd is, heeft niemand er nog een verklaring voor gegeven. Eén van de aanwijzingen van die verschuiving is het boek De Israël-lobby, geschreven door Mearsheimer en Walt, twee keurige, gematigde Amerikaanse hoogleraren. Deze uiterst kritische studie over Israël is gepubliceerd door een van de meest prestigieuze uitgeverijen in de VS, die tussen haakjes de belangrijkste joods-Amerikaanse auteurs uitgeeft. Bovendien haalde het boek de bestsellerlijst van The New York Times. Dit is allemaal zeer opmerkelijk. Soortgelijke ontwikkelingen zagen we al eerder bij de verschijning van Jimmy Carters Palestina: Vrede, Geen Apartheid. Ook dit boek werd een bestseller. Ik denk dat de belangrijkste reden voor de meningsverandering onder joden het feit is dat de Amerikaanse joodse gemeenschap voor het overgrote deel liberaal is gebleven in haar kijk op het leven. Dat komt voornamelijk door drie dingen. Ten eerste, het liberalisme heeft hen enorm geholpen. Ten tweede, de beroepen die populair zijn onder joden, bevorderen een liberale levenshouding. En ten derde, ze zijn joods, en minderheden hebben nu eenmaal om voor de hand liggende redenen de neiging toleranter en progressiever in het leven te staan. Geruime tijd leek deze liberale levensopvatting verenigbaar te zijn met het steunen van Israël. Per slot van rekening leek “de Joodse natie” een oase van beschaving, verlichting en liberalisme in een duistere Arabische wereld. Het leek er dus op dat de waarden die de Amerikaanse joden formeel en in de praktijk omarmen, overeenkwamen met het beeld dat Israël van zichzelf propageerde. Dat imago werd voor het eerst aangetast in 1982, na de Israëlische inval in Libanon, maar het werd werkelijk vernietigd na het begin van de eerste intifada. Het werd steeds moeilijker om de liberale waarden in overeenstemming te brengen met de werkelijkheid, met dat wat Israël is en altijd al was. Israël is niet fundamenteel veranderd, het enige verschil met vroeger is dat de buitenwereld nu het ware gezicht van Israël ziet. Daarnaast onthullen joods-Israëlische historici de gruwelijke waarheid over de stichting van de staat en Israëls voortdurende betrokkenheid bij oorlogen die het merendeels zelf veroorzaakt. Daar komt bij dat mensenrechtenorganisaties sinds het begin van de jaren negentig steeds eerlijker berichten over de Israëlische schendingen in de bezette gebieden en dat Israël eindelijk geconfronteerd wordt met de bepalingen van het internationaal recht, het meest recent in 2004 toen het Internationaal Gerechtshof in een “advisory opinion” de Muur en de joodse nederzettingen illegaal verklaarde. Ook dat was een keerpunt. De Amerikaanse joden kunnen de feiten niet langer negeren en worden gedwongen om een essentiële keuze te maken. Of ze verwerpen de waarden die ze hebben omarmd en waaraan ze zo veel te danken hebben, of ze distantiëren zich van Israël en de Israëlische politiek. Hoewel we aan het begin van een ontwikkeling staan is toch duidelijk te zien dat Amerikaanse joden voor de tweede optie kiezen door langzaam maar zeker afstand te nemen van Israël...  Joden in de Verenigde Staten waren in het verleden en zijn dat nog steeds direct betrokken bij het vormgeven van liberale ontwikkelingen. Ze hebben er altijd baat bij gehad. Waarom zouden ze die nu verwerpen louter en alleen voor Israël, een heel andere staat? Een meer voor de hand liggend scenario is dan ook dat ze afstand van Israël zullen nemen. Israël zal niet langer een uiterst bevoorrechte positie innemen, maar weer de status krijgen van voor 1967, waarbij het nog wel een doel van liefdadigheid zal blijven, dat alleen te hulp wordt geschoten als het daadwerkelijk in een bestaanscrisis verkeert. Israël is de mesjogge tante geworden, die thuis op zolder wordt opgesloten omdat de familie zich voor haar schaamt. De volgens mij ophanden zijnde ineenstorting van het Amerikaanse zionisme zal niet alleen voor de Palestijnen een zegen zijn, maar ook voor de Joden in Israël. Sinds 1967 is Israël namelijk het toneel geweest waarop Amerikaanse joden hun fantasieën hebben opgevoerd. Ze hebben Israël gebruikt als strategische aanwinst, om hun eigen streven naar macht en prestige mogelijk te maken. Dat Israël een krankzinnige staat is geworden, komt voor een niet gering deel door de Amerikaanse joden. Door de ergste tendensen in de Israëlische samenleving te steunen en zo het land te ontdoen van noodzakelijke terughoudendheid op het moment dat terughoudendheid Israël had geholpen, heeft het Amerikaanse jodendom een verschrikkelijke invloed uitgeoefend op de Israëlische samenleving. Noam Chomsky constateerde dan ook terecht dat deze “verdedigers van Israël” beter “verdedigers van de morele degeneratie en uiteindelijke vernietiging van Israël” genoemd kunnen worden. Het zal een zegen zijn als de Amerikaanse joden Israël vaarwel zeggen, en ik denk dat de dag niet veraf meer is...  Na 1967 hebben de Amerikaanse joden Israël omarmd maar nooit op een ideologische manier, op een zionistische wijze. Zoals iemand eens zei: “Als je een zionist bent en je hebt nog een paar honderd dollar op zak, genoeg voor een enkele reis Israël, dan koop je dat kaartje. Doe je dat niet, dan ben je geen zionist.” Ik denk dat het niet veel gecompliceerder is dan dat. Al die pogingen om te bewijzen dat je een zionist bent en toch niet in Israël leeft, zijn complete nonsens. Ben-Goerion had wat dat betreft gelijk, een zionist hoort in Israël thuis. Amerikaanse joden waren dan ook niet ideologisch gemotiveerd, maar puur praktisch, en nu zullen ze uit praktische overwegingen zich van Israël gaan distantiëren...  Opmerkelijk is ook dat een vooraanstaand deskundige als M.J. Rosenberg, directeur van de Israël Policy Forum in Washington, stelt dat onder Amerikanen de steun aan Israël breed, maar niet erg diep is. Als u naar de meest recente opiniepeiling kijkt dan wordt Israël weliswaar gunstig beoordeeld, maar scoort het toch veel lager dan bijvoorbeeld Japan en het Verenigd Koninkrijk. Het behoort meer tot de categorie India en Mexico, wat gezien de gunstige media-aandacht die Israël altijd krijgt, bijzonder opmerkelijk is. Des te opmerkelijker als men ook nog ziet hoe hysterisch en vijandig de Amerikaanse media berichten over Mexicaanse illegalen. Het feit dat Israël in deze categorie landen wordt geplaatst, is niet bepaald een teken van overweldigende goedkeuring. En het meest interessante is dat onder Amerikaanse joden de steun afneemt. In 2005 maakte een deskundige op dit gebied, professor Steven Cohen van de Hebreeuwse Universiteit in Jeruzalem, een onderzoek bekend waaruit bleek dat ‘”de genegenheid van Amerikaanse joden voor Israël meetbaar verzwakt is in de laatste twee jaar en dit een langetermijntrend voortzet. Amerikaanse joden geven minder om Israël, spreken er minder over en handelen minder op een pro-Israëlische mannier dan ooit tevoren.” Tijdens een opiniepeiling in 2006 werd gevraagd hoe nauw men zich bij Israël betrokken voelde. Van de joden onder de veertig jaar verklaarde een derde zich helemaal niet nauw verwant te voelen. In 2007 werd deze groep onder de veertig gevraagd: hoe zou u zich voelen als Israël werd vernietigd? Zou u dat als een persoonlijke tragedie ervaren? En verbazingwekkend genoeg antwoordde minder dan de helft dat ze dit als een persoonlijke tragedie zouden ervaren. Ik moet zeggen dat deze uitkomst een verrassing voor mij was, niet in het minst omdat ik ontdekte dat ik meer pro-Israël was dan ik dacht, want ik zou de ondergang van Israël wel degelijk als een persoonlijke tragedie beschouwen. Ik vind het verbazingwekkend dat zo’n grote groep jonge joden dit niet zo voelt.'

De joodse Amerikanen zijn net als alle andere etnische minderheden steeds meer geintegreerd geraakt en geassimileerd in de VS. Steeds meer trouwen die etnische minderheden buiten hun eigen groep, en verliezen op die manier hun absolute loyaliteit aan de eigen etnische groepering. Dat is een positieve ontwikkeling, in die zin dat er niet langer gestreefd wordt naar etnische zuiverheid. Want dat streven naar etnische zuiverheid leidt onherroepelijk tot moord, zoals we aan de nazi-praktijken kunnen zien, en aan de slachtpartijen in voormalige Joegoslavie en niet te vergeten aan de terreur van Israel tegen de Palestijnse burgerbevolking.