Je zult maar je hele leven aanhoren dat je etniciteit een probleem is, de gevangenissen vol zitten met jouw soort mensen, je cultuur achterlijk is en je dubbele nationaliteit een risico, om vervolgens de vraag te krijgen voor wie je tijdens het WK gaat juichen: Marokko of Nederland?

Het antwoord kwam in de vorm van luid getoeter. Na de winst van Marokko op Oranje liepen Marokkaanse Nederlanders massaal in rood en groen de straat op. Het deed de losgebarsten loyaliteitsdiscussie niet verstommen, maar de jonge garde gaf een sterk signaal af: het kan ons niets schelen. De Marokkaanse voetbalshirts met op de achterzijde de naam Geert Wilders zijn niet aan te slepen. Een lange neus naar alle politieke hooligans die hun carrière te danken hebben aan vreemdelingenhaat.

In aanloop naar het ‘beladen’ voetbalduel sorteerden gezagsdragers en media al voor op eventuele straatrellen. Het werd een zichzelf waarmakende voorspelling. Nog voordat de wedstrijd vroeg in de morgen was afgelopen stonden de ME-busjes in de grote steden al klaar om in te grijpen. Met name in Den Haag leek de opdracht om het vreugdefeest meteen de kop in te drukken.

De Nederlandse politie gaat meestal prat op hun de-escalatiestrategie. Eerst de platte pet en korte mouwen voordat helm, schild en knuppel uit de politiebus worden getrokken. In Den Haag gebeurde het omgekeerde: eerst meppen, dan pas vragen stellen.

De filmpjes liegen er niet om, zelfs als je uitgaat van het principe dat fragmenten niet laten zien wat er vooraf heeft plaatsgevonden. ‘Ik heb m’n handen omhoog’, herhaalt een rennende jongen die door meerdere agenten wordt geknuppeld. Een andere jongen wordt gesommeerd om weg te gaan terwijl ME’ers hem inklemmen en een pak slaag geven. ‘Ik kan nergens naartoe’, hoor je iemand wanhopig roepen. Op andere beelden is te zien hoe een jongen met een bal in zijn handen omringd wordt door agenten die vervolgens flink op hem inhakken. Het zal je kind maar wezen.

Dit waren overduidelijk niet het handjevol raddraaiers dat zwaar vuurwerk of stenen gooide naar de politie. Deze jonge tieners, allemaal met een ‘kleurtje’, vormden op geen enkele wijze een gevaar voor hun omgeving. Wie de beelden bekijkt ziet opgefokte agenten die hun frustraties botvieren op kinderen die in hun eigen buurt een spontaan volksfeest wilden bijwonen. Het politieoptreden was zeker voor Nederlandse begrippen buitenproportioneel. Geef het nog even en agenten in Marokko zeggen straks tegen elkaar dat de politie in Nederland wel raad weet met gajes.

Wijlen korpschef Gerard Bouman waarschuwde meer dan tien jaar geleden voor een Baltimore aan de Noordzee, waar ‘een overwegend blanke politie tegenover een veelkleurige bevolking’ zou komen te staan. Bouman pleitte daarom sterk voor diversiteit binnen het korps om dat nachtmerriescenario af te wenden. Dat is overduidelijk niet gelukt, mede omdat het racisme ook intern woekert. Als de agent met een migratieachtergrond al als vuil wordt behandeld, laat staan de lichtgetinte jongere op de hoek van de straat.

Het zal ook maar weinig Nederlanders iets schelen. Witte agenten die bruine jongetjes neerknuppelen? Dat is smullen voor Telegraaf-lezend en SBS-kijkend Nederland, dat dag in dag uit leest en hoort dat de politie veel te soft is en Marokkanen op straat de baas zijn. Jong en Marokkaan? De lange lat erover.

Dan nog ging het voor sommigen niet ver genoeg. Het rechtse Kamerlid Mona Keijzer stelde voor om op de benen van relschoppers te schieten. Een bizarre maar weinig originele suggestie, daar waar Geert Wilders al in 2007 pleitte voor het gericht schieten op de benen van Marokkaanse reljeugd. Dat voorstel kon toen nog op stevige kritiek rekenen. Maar waar was de Haagse ophef rond Keijzers geweldsfantasie? Zijn politici en media intussen zo gewend geraakt aan zulke extreme uitspraken? Geen wonder dat een deel van de agenten zich gesterkt voelt om los te gaan.

Het hoeft niet te verbazen. Kinderen met een Marokkaanse achtergrond zijn in de loop der jaren zo verdacht gemaakt, ja gecriminaliseerd, dat ze geslagen mogen worden door de politie zonder te hoeven rekenen op enige empathie. ‘De Marokkanen die niet willen deugen moet je vernederen, voor de ogen van hun eigen mensen’, zei toenmalig PvdA-Kamerlid Hans Spekman in 2007. Enkele jaren later was het PvdA-fractievoorzitter Diederik Samsom die het had over een ‘etnisch monopolie’ op straatoverlast door Marokkaanse jongeren.

Het verklaart misschien de huidige onverschilligheid, ook bij linkse politici. Electoraal valt er niets te winnen door op te komen voor minderjarige Marokkaanse Nederlanders. Je kunt ze beter allemaal voor de bus gooien. Dat gebeurt dan ook al decennia. En zich maar afvragen waarom ze zich niet ‘loyaal’ voelen aan Nederland.


Lees verder: