Aanval VS is schending internationaal recht en 'gevaarlijk signaal aan Poetin'
In minder dan een etmaal heeft de VS aanvallen uitgevoerd op doelen in Venezuela, de president gevangengenomen én plannen aangekondigd om het bestuur over te nemen. De ontwikkelingen volgden elkaar gisteren snel op. De grote vraag die rijst is: mag de VS dit allemaal doen?
Het korte antwoord is 'nee'. "Wat we hier zien druist volledig in tegen het internationaal recht", zegt Marieke de Hoon, universitair hoofddocent aan de Universiteit van Amsterdam.
Dat de Amerikaanse president Donald Trump zich niets van die internationale regels lijkt aan te trekken, is volgens De Hoon bovendien een gevaarlijk signaal. "193 landen hebben met elkaar afgesproken die rechtsregels te handhaven, ter bescherming van zichzelf en elkaar. Dat de VS die ongestraft kan schenden, is een waarschuwing aan landen die zichzelf niet tegen de Amerikaanse overmacht kunnen verdedigen, zoals wij in Nederland."
Ook komt de aanval op een "moeilijk moment" in de onderhandelingen over de toekomst van Oekraïne, zegt De Hoon. "Trump dwingt concessies af bij Oekraïne en hij ziet Rusland niet als de agressor. Nu Trump ook nog op dezelfde manier het internationaal recht schendt als Poetin, spint Rusland daar garen bij."
Geweld tegen ander land
Maar welke regels overtreedt Trump precies? Om te beginnen is in het VN-handvest vastgelegd dat landen elkaar niet mogen aanvallen. Daarop gelden twee uitzonderingen: als er sprake is van zelfverdediging of als de VN-Veiligheidsraad toestemming heeft gegeven voor de aanval. Beide uitzonderingen gaan hier niet op, zegt De Hoon.
Trump stelt dat hij de VS verdedigt tegen de grote hoeveelheden drugs die via Venezuela de VS zouden binnenkomen. De Hoon: "Dit valt niet onder het internationaal recht op zelfverdediging. Dat geldt alleen bij een directe gewapende aanval op jouw grondgebied door een andere staat, of wanneer een aanval ophanden is. Bijvoorbeeld als de raketten op jouw land gericht staan. Daar is hier geen sprake van."
Toestemming van de VN-Veiligheidsraad is er ook niet "en zou er vanwege het vetorecht van Rusland en China ook niet komen", zegt De Hoon.
Dat de VS onlangs het Venezolaanse Cartel de los Soles op de terrorismelijstheeft gezet en Maduro ervan beschuldigt daar leiding aan te geven, maakt deze aanval ook niet gerechtvaardigd. "Dat een land zelf een resolutie aanneemt om iets goed te keuren, maakt het niet legaal onder het internationaal recht."
De Hoon stipt aan dat zittende staatshoofden immuniteit genieten voor vervolging in een ander land. "Een nieuwe Venezolaanse regering kan die immuniteit wel intrekken, als die Maduro niet steunt. Daarnaast kan de Amerikaanse aanklager beargumenteren dat Maduro geen immuniteit heeft omdat de VS Maduro nooit heeft erkend als legitieme winnaar van de laatste presidentsverkiezingen. Of de rechter daar ook in zal meegaan, is de vraag."
'Moeilijk te bewijzen'
Maduro en zijn vrouw zijn aangeklaagd voor onder meer narcoterrorisme. Trump zegt dat het bewijs "overweldigend" is, maar volgens De Hoon is het juridisch heel ingewikkeld om Maduro en zijn vrouw in de VS te berechten voor deze drugsgerelateerde misdaden. "Het bewijs lijkt flinterdun, en weet dan ook maar eens strafrechtelijk te bewijzen dat Maduro daar zelf een actieve rol in heeft gespeeld."
Een andere mogelijkheid is dat een nieuwe, democratisch gekozen regering in Venezuela de VS verzoekt Maduro terug te sturen om hem zelf te berechten. "Daar heeft Maduro geen immuniteit en kan hij worden berecht voor de talloze mensenrechtenschendingen tegen zijn eigen burgers, waarvoor het bewijs makkelijker rond te krijgen is."
VS neemt bestuur over
Maar of die democratisch gekozen regering er snel komt, is allerminst zeker. Trump wil dat de VS het bestuur van Venezuela tijdelijk overneemt "totdat een veilige machtsoverdracht kan plaatsvinden". Dit is in strijd met het internationale recht op zelfbeschikking, zegt De Hoon. "Je kunt wel veiligheid garanderen zodat er een democratisch proces kan plaatsvinden, maar het is echt aan de Venezolanen om dat proces te starten."
Details over hoe dit bestuur er precies uit moet komen te zien gaf Trump niet, maar de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en minister van Defensie Pete Hegseth zouden hiervoor met "de mensen van Venezuela" samenwerken. Eén van die mensen zou de Venezolaanse vicepresident Delcy RodrÃguez zijn. Volgens Trump is zij hiertoe bereid, maar dat spreekt RodrÃguez zelf tegen. In een televisietoespraak veroordeelde zij de Amerikaanse aanvallen en ze zei dat Maduro "de enige president van Venezuela" is.
De vraag is of dit ook betekent dat Trump langdurig actief wil blijven in Venezuela. Dat strookt niet met wat hij zelf heeft beloofd aan het Amerikaanse volk."
Geen opmerkingen:
Een reactie posten