From Ground Zero
Rashid Masharawi | 2024 | 117 min | Te zien tot: 31 januari 2026
De hele tijd dat geluid zonder dat je weet waar het vandaan komt, als het irritante gezoem van een mug in je kamer die je wel hoort maar niet ziet. In bijna alle tweeëntwintig korte films die in de Palestijnse documentaire From Ground Zero voorbijkomen, behoort het gebrom van de drone tot het achtergrondgeluid. Voor de inwoners van het belegerde en verwoeste Gaza is het een waarschuwing voor het gevaar dat constant op de loer ligt.
Het zou triviaal zijn om te stellen dat Palestijnen gewend zijn geraakt aan dat storende bromgeluid, of anders aan de doffe knal van de bom die valt, het gebulder van de straaljager of het geratel van een machinegeweer. Misschien moet je een oorlog hebben meegemaakt om te weten wat zulke geluiden met je lichaam en geest doen.
Een Palestijns meisje dat eerder een bombardement heeft overleefd, doet een koptelefoon op met muziek om het oorlogskabaal buiten te dempen. Ze neemt een dansje op met haar kat. Het zijn dit soort scènes die laten zien dat het niet louter overleven is in Gaza. Zelfs in een staat van ultieme wanhoop proberen mensen hun autonomie en waardigheid te bewaren.
Dat moet de gevierde Palestijnse regisseur Rashid Masharawi voor ogen hebben gehad toen hij in november 2023 zijn gelijknamige filmfonds oprichtte om ontheemde Palestijnse kunstenaars in Gaza te ondersteunen. De korte films die daaruit zijn voortgekomen, bundelde hij samen in de met prijzen overladen From Ground Zero.
Het decor lijkt in elke film steeds hetzelfde - de tentenkampen, de radeloze ontheemden, de grijze puinhopen van wat ooit woonhuizen waren - maar het verhaal is steeds weer anders. De ene keer is het een rauwe oorlogsreportage of een dagboekvertelling, de andere keer een mengeling van documentaire en fictie. De woorden Israël en Hamas worden geen enkele keer genoemd.
In Soft Skin tekenen ontheemde kinderen op kartonnen vellen om het uit te knippen voor een stop-motionanimatie. Het verhaal dat zij zullen uitbeelden is gebaseerd op hun oorlogservaringen. Zo moeten deze kinderen van hun ouders met een marker hun naam op de ledematen schrijven, zodat zij na een bombardement makkelijker te identificeren zijn. Een angstaanjagende gedachte. In de animatie vegen zij het stift van hun armen en benen, om van de nachtmerrie af te komen.
Regisseur Ahmed Hassouna droomde van een succesvolle carrière en een eigen première, wetende dat in Gaza geen bioscoop te vinden is. Hij is nu zelf in een film beland, zegt hij in zijn bijdrage Sorry Cinema, een marathonreeks van ellende, onzekerheid en overleven. Waar hij eerst als filmmaker tijd tekortkwam en wenste dat een dag 48 uur had, hoopt hij nu dat een dag uit 12 uur bestond. ‘De tijd is mijn vijand geworden.’
In Everything Is Fine volgen we de dag van een stand-upcomedian die zich voorbereidt op een show. Hij moet en zal een douche nemen voordat hij optreedt, dus sprokkelt hij wat hout bij elkaar om een emmer water te kunnen verwarmen. Tijdens het douchen bij zijn tent vindt er in de buurt plotseling een bombardement plaats. Hij vlucht halsoverkop zijn tent in, droogt zichzelf en kleedt zich aan, inclusief stropdas en colbert. The show must go on.
Levenslust heeft plaats moeten maken voor een bittere overlevingsstrijd, en toch zien we steeds weer hoe Palestijnen in uitzonderlijke omstandigheden proberen het gewone leven op te pakken. Misschien omdat de dood alom aanwezig is, voelt het alledaagse zo intens aan. From Ground Zero toont de ongelooflijke veerkracht van een volk dat niets meer heeft en tegelijk voor alles leeft.
Lotfi El Hamidi
Geen opmerkingen:
Een reactie posten