Dr. Wilberg is a Norwegian-born academic who lives in Ohio. He writes about American style and culture.
I was raised in Norway, but my academic career brought me to the middle of America — Chicago, Minneapolis, Kansas City, then Cincinnati — where I’ve lived and taught for over a decade. The historian Eric Hobsbawm noted that, in the postwar era, everyone inhabited two countries: his own and the United States. This was certainly the case in my family. In the depths of one Norwegian winter in the 1960s, a Mormon missionary gifted my father the Doors’ debut album mere weeks after its U.S. release. That gift revolutionized the local music scene. My uncle, a committed Maoist who detested American capitalism, postponed his university education to work his way to New York City on an ocean liner. Later in life, he maintained a staggering collection of classic western films. Despite his politics, he was a tireless accumulator of American cultural capital, typical of the generation the filmmaker Jean-Luc Godard called “the children of Marx and Coca-Cola.”
This was a form of strategic ambivalence that encouraged cultural consumption while keeping a distance from American empire. In the 1980s and ’90s, U.S. cultural exports continued to flow overseas, but American influence was becoming divorced from physical goods as Reaganomics and free trade dissolved postwar manufacturing in America. Today, the material pathways that sustained the American century have been replaced by digital ones less tethered to any national culture. For a teenager overseas, what’s left of America is social media; U.S. hard power has been disconnected from a cultural hegemony once guaranteed by recognizable material and cultural artifacts. The American political might remains, but the physical culture that once accompanied it is gone.
When I came to the United States (and eventually became a citizen), the global war on terror and the Great Recession framed anti-American sentiment abroad and unrest at home. Stylistically, the country began to embrace a more redemptive, innocent aesthetic that also reflected the real experience of downward mobility: the urban lumberjack look, with its checked flannel, raw denim and work boots. The heritage moment was mostly nostalgia, a search for blue-collar valor among people who had never been very near any kind of manual labor, but whose professional-class certainties receded as Silicon Valley venture capital expanded.
This moment also sparked my personal interest in vintage clothing. I became American by sifting through the Midwest’s vintage markets, antique malls and thrift stores, one item at a time: an old denim coverall jacket in Marquette, a 1940s U.S. Army ski parka from a St. Louis strip mall, a century-old pair of chinos from a thrift store on the Nebraska plains. Americans often speak about their identity by invoking abstract notions of liberty and democracy. For an immigrant raised on American culture abroad, belonging in America was concrete. I undertook a kind of private archaeology through the objects and artifacts that American culture produced.
It has turned into a lifelong pursuit.
In December, while traveling in Milan, I visited the vintage clothing store Union Fade. It’s a place for people like me: Europeans with an encyclopedic passion for vintage American style. Similar stores throughout Europe sell iconic 20th-century American clothes: Levi’s “big E” denim; midcentury work- and sportswear by Carhartt and Champion; and military apparel, from World War II-era uniforms to tropical jackets of the Vietnam period. These classics of American style arrived around the world alongside American military presence, but the clothes always transcended the political power behind them. This duality underwrote cultural hegemony in the American century: The United States’ cultural and stylistic output was not just omnipresent but cool, even countercultural — even among those who despised the country’s role in global affairs.
This tension is becoming far harder for non-Americans to sustain. American garment manufacturing is barely present; the quality it once suggested has mostly vanished. American policy has become more alienating to many Europeans, too, even to those who were once able to square that circle. While the clothes at stores like Union Fade — and their high prices — testify to the enduring appeal of American style, they are now historical artifacts more than part of a living present: deposits of the material culture of American empire, disseminated along the geopolitical pathways of the postwar world order. This material sediment is set to outlast the American century.
Material culture becomes digital content, in which nationality is often harder to discern. When that happens, the unpredictability of real-world aspirations gives way to the smoothness of the social media feed. Platform-driven phenomena — cryptocurrency speculation or sports betting — take over, their cycles drawing users in. These platforms may be in American hands, but what they are exporting is not a way of life.
Instead, style has become a search for lost meaning and for an authenticity that only the pre-internet age can convincingly provide. Social media has inflated desires for all things vintage; if you are selling old Levi’s or Carhartt, demand is at an all-time high. But the world that made these clothes is gone. From the collector’s point of view, the American century expired decades ago, and it is not coming back. In the fate of American clothing, we discover a harder truth about American decline, an impasse felt for some time in political crisis. To the materially and culturally dispossessed, the Make America Great Again movement was from its inception a collective vintage fever dream, but in reality it is clueless about American style and cultural history.
Can anyone halt the destruction of a lifetime of American cool? If there is hope for American style to survive the end of the American century, it will be with the help of outsiders. As W. David Marx has written, the manufacture of classic American garments survived in Japan after American production shut down in the 1990s. The vintage looms like the ones that made American denim during its golden age are still operating in Okayama. The work of preserving American style might fall to non-Americans, or to recently minted Americans like me.
Should we fail, then the world of my father, where everyone, even in political dissent, inhabited American culture, will not be around for much longer. We will miss it when it is gone.
In de meer dan dertig maanden van oorlog was de blik vooral gericht op Gaza. Ook in de Westelijke Jordaanoever verandert de situatie binnen één jaar al ingrijpend, ziet Atef Abu Saif als hij terugkeert.
Na bijna een jaar keerde ik terug naar de Westelijke Jordaanoever. Voor een Palestijn is terugkeren naar je land geen eenvoudige, persoonlijke keuze. Je kunt niet zomaar besluiten om naar huis te gaan. De reis moet je zorgvuldig plannen, omdat er geen directe verbinding is tussen de Palestijnse gebieden en de buitenwereld. Wie naar de Westelijke Jordaanoever wil, moet eerst naar Jordanië reizen en daarna een taxi nemen naar de grens. Die grenspost staat onder Israëlische controle, zodat je door een militaire controle moet.
Voor Gaza verloopt de route anders: je vliegt naar Caïro en reist vervolgens via de Sinaï naar de grensovergang bij Rafah. Ooit had Gaza een eigen luchthaven, maar die werd in 2001 door het Israëlische leger verwoest. Vóór de Nakba konden Palestijnen vrij reizen, bijvoorbeeld via de luchthaven van Ludd (nu Ben Gurion Airport), de luchthaven van Kalandia (tot 1967), of met de trein die Gaza verbond met steden als Jaffa, Jeruzalem, Caïro en Damascus.
Ik landde in Amman en bracht daar de nacht door. De volgende ochtend ging ik naar de grens. Die grensovergang wordt ‘de brug’ genoemd, omdat je de brug over de Jordaan moet oversteken, die Palestina scheidt van het koninkrijk Jordanië. De reis naar de Westelijke Jordaanoever is ingewikkeld en kost veel tijd. Aan de Jordaanse kant worden reizigers eerst gecontroleerd. Daarna worden ze verzameld en met bussen naar de Israëlische controlepost gebracht. Daar volgt opnieuw een controle door Israëlische veiligheids- en inlichtingendiensten. De bagage wordt apart onderzocht. Vervolgens moet je wachten tot je wordt opgeroepen en je paspoort terugkrijgt. Sommige mensen wachten uren. Anderen worden ondervraagd, soms kort, soms langdurig. En in sommige gevallen wordt mensen de toegang geweigerd of mogen ze niet verder reizen.
Mijn vriend Moner maakte twee weken geleden dezelfde reis in omgekeerde richting, samen met zijn moeder. De 75-jarige vrouw wilde naar Amman om haar zus te bezoeken. Moner mocht door, maar zijn moeder kreeg te horen dat ze de Westelijke Jordaanoever niet mocht verlaten. De reden was dat zij haar broer meerdere keren had bezocht terwijl hij in Israëlische gevangenissen zat. Moner vertelde dat hij in discussie ging met de Israëlische officier en uitlegde dat die bezoeken met toestemming van de gevangenisautoriteiten hadden plaatsgevonden. Het hielp niet. Zijn moeder moest terugkeren naar haar dorp, ten zuiden van Nablus.
De dag dat ik aankwam, 7 april, was de eerste dag van het staakt-het-vuren. Daardoor verliep alles bij de grenspost relatief soepel. Ik nam daarna een taxi naar Ramallah. De chauffeur, Abu Ali, een man met een lange baard, praatte bijna de hele rit. Hoewel ik moe en een beetje verward was, luisterde ik graag naar wat hij vertelde. Hij gaf me updates en informatie over de situatie. De achterruit van de auto was kapot. Een week eerder hadden twee jonge kolonisten stenen gegooid naar Palestijnse auto’s. Daarbij werd ook zijn auto geraakt. Het gebeurt vaker dat groepen kolonisten stenen naar Palestijnse auto’s gooien om ze te beschadigen.
Abu Ali wees naar een kudde koeien in de velden links van ons en zei dat je op dit stuk weg goed moet opletten. Hij minderde vaart. ‘Je moet oppassen dat je ze niet raakt als ze de weg oversteken naar de andere kant van het veld.’ Hij legde uit dat wanneer de koeien oversteken al het verkeer in beide richtingen moet stoppen en wachten tot ze voorbij zijn.
Ik zei: ‘Maar dit is een drukke weg. Het is toch de verbinding tussen de Westelijke Jordaanoever en de enige grensovergang naar de buitenwereld?’
Hij antwoordde zachtjes: ‘Dat weet ik, maar de koeien van de kolonist weten dat niet.’ Hij keek naar de dieren die verspreid in het veld stonden en zei dat alle automobilisten ze uit hun hoofd kennen. ‘Het zijn er zo’n tachtig of negentig.’ Ik lachte en vroeg of hij ze echt had geteld. Hij knikte en zei: ‘Bijna.’ Ik stelde me voor hoe Abu Ali de koeien telt, elke keer als hij tussen Jericho en Ramallah rijdt.
‘Deze koeien zijn belangrijker dan wij’, zei hij, en daarmee was het gesprek afgelopen.
De kolonist begon zijn strijd tegen Palestijnse boerderijen en weilanden met één enkele caravan langs de weg. Abu Ali wees naar een groep caravans op zo’n vijfhonderd meter afstand en vertelde dat die ene caravan inmiddels was uitgegroeid tot een kleine nederzetting, met meerdere caravans en schuren. Elke ochtend verlaten de koeien de schuur om in de velden te grazen, en bij zonsondergang komen ze vanzelf weer terug. Soms rijdt de kolonist, als een soort cowboy, op zijn paard om het vee terug naar de schuur te drijven.
Het verhaal van de koeien van de kolonist op de weg tussen Jericho en Ramallah zegt veel over de situatie op de Westelijke Jordaanoever. Sinds de bezetting van dit gebied na de Zesdaagse Oorlog in 1967 heeft Israël voortdurend geprobeerd de regio verder te koloniseren en het leven voor Palestijnen steeds moeilijker te maken, met als doel hen te laten vertrekken. In dat grotere geheel zijn zelfs de koeien van de kolonist onderdeel van die druk.
Abu Ali is een goede verteller; hij heeft steeds wel een verhaal. Hij wees naar een veld met olijfbomen. De bomen waren maar ongeveer een meter hoog en hadden geen bladeren, terwijl het al lente was. Hij vertelde dat de eigenaar van het veld in een afgelegen huis woont, aan het einde van een bergweg. Telkens wanneer de boer nieuwe olijfbomen plant, laat de kolonist zijn koeien het veld in. Die eten de jonge bomen op. Daardoor is het veld van tien hectare nooit tot ontwikkeling gekomen.
Tijdens de afgelopen dertig maanden van oorlog lag de focus vooral op Gaza, terwijl mensen op de Westelijke Jordaanoever dagelijks te maken hadden met aanvallen van het leger en kolonisten. Berichten uit de Westelijke Jordaanoever raakten bovendien ondergesneeuwd door internationale spanningen in de Golfregio. Volgens het OCHA (Bureau voor de Coördinatie van Humanitaire Aangelegenheden van de VN) zijn tussen 7 oktober 2023 en 30 maart 2026 ongeveer 1079 Palestijnen gedood op de bezette Westelijke Jordaanoever, inclusief Oost-Jeruzalem – onder hen minstens 235 kinderen.
In diezelfde periode gingen de aanvallen door kolonisten en de militaire operaties onverminderd door. Het toenemende geweld van de kolonisten is erop gericht om Palestijnen uit landelijke gebieden te verdrijven. Tegelijkertijd gelden er op het grootste deel van de Westelijke Jordaanoever strenge bewegingsbeperkingen voor Palestijnen, terwijl de kolonisten hun geweld en intimidatie vaak ongehinderd voortzetten.
De afgelopen jaren is dit proces in een stroomversnelling geraakt. In februari 2026 bereikte het een hoogtepunt met de aankondiging van een strategisch plan om de Westelijke Jordaanoever formeel in te lijven en feitelijk te annexeren. Belangrijke onderdelen van dit plan zijn onder meer het systematisch registreren van Palestijns land als ‘staatseigendom’, het uitbreiden van de nederzettingen en het overdragen van de bestuurlijke macht van het leger naar civiele autoriteiten. Dit sluit aan bij een reeds lang bestaand uitgangspunt: ‘zo veel mogelijk land, met zo weinig mogelijk Arabische bewoners’. Deze aanpak – ook wel omschreven als ‘annexatie volgens een vooraf bedacht plan’ of ‘grootschalige landonteigening’ – zal ongetwijfeld leiden tot een feitelijke annexatie van de Palestijnse gebieden.
Vervolgens wees Abu Ali steeds naar omheinde stukken land of groepjes caravans. Hij legde uit dat het innemen van Palestijns land een proces is dat nooit ophoudt. Elk omheind perceel is ooit een veld geweest dat in beslag is genomen. Bij de ingang van Al-Bireh zagen we een groep caravans aan het einde van een vallei. Er werd een nieuwe weg aangelegd zodat kolonisten die plek makkelijker kunnen bereiken. ‘Zo begint het’, zei Abu Ali. Eerst plaatsen ze een paar caravans en leggen ze een verbinding aan met de hoofdweg. Daarna worden die caravans geleidelijk vervangen door huizen en villa’s.
In de buurt van Ramallah zag ik de resten van een bedoeïenengemeenschap. Deze gemeenschappen worden regelmatig aangevallen door kolonisten: ze worden bedreigd, er wordt op hen geschoten, hun dieren worden gedood en hun schapen gestolen. Het doel van deze aanvallen is om hen te dwingen te vertrekken. In een mensenrechtenrapport staat hierover: ‘Te midden van pogingen van de Israëlische autoriteiten om de vorming van een Palestijnse staat te verhinderen en de annexatie van de bezette Westelijke Jordaanoever te consolideren, is door de staat gesteund geweld van kolonisten een belangrijke factor geworden in gedwongen ontheemding. Hierdoor wordt de Palestijnse aanwezigheid op strategische locaties uitgehold.’
Toen ik een jaar geleden de Westelijke Jordaanoever verliet, zag je langs de weg nog overal huizen, tenten en schuren van bedoeïenen. Ze stonden verspreid in de valleien aan beide kanten van de weg en vormden een vanzelfsprekend onderdeel van het landschap onderweg naar de grens. Al eeuwenlang leven bedoeïenenfamilies op verschillende plekken in de regio, van de heuvels rond Ramallah tot aan de Dode Zee en de Jordaanvallei. De Jordaanvallei en het gebied rond de Dode Zee beslaan ongeveer dertig procent van de Westelijke Jordaanoever en bieden onderdak aan zo’n 7900 bedoeïenen en herders. Veel van deze plekken zijn inmiddels verdwenen. Ze zijn ontruimd en de bewoners zijn gedwongen om te vertrekken.
De afgelopen jaren is het steeds normaler geworden dat groepen gewapende kolonisten Palestijnse dorpen binnendringen en huizen aanvallen. Ze vernielen niet alleen de boerderijen van de dorpsbewoners, maar stelen ook hun schapen en nemen die mee naar hun nederzettingen. Hun invallen zijn vooral gericht op boerderijen, schuren en dieren. Ze zaaien angst onder Palestijnen in kleine dorpen en gehuchten op het platteland van de Westelijke Jordaanoever.
Op 8 maart vielen kolonisten het dorp Abu Falah, ten noordoosten van Ramallah, aan. Daarbij kwamen drie burgers om het leven en raakten anderen gewond. Zoals gewoonlijk grepen Israëlische troepen niet in, maar arresteerden zij juist enkele burgers. Enkele dagen eerder, op 2 maart, werden twee Palestijnse broers gedood door kolonisten in de buurt van Duma. Er zijn beelden waarop te zien is dat kolonisten met scherp schieten op huizen en lijken te genieten van hun geweld. Nachtelijke aanvallen op Palestijnse dorpen komen in deze regio regelmatig voor.
De ochtend van 15 maart doodde het Israëlische leger een man, zijn vrouw en hun twee kinderen in Tammun, ten zuiden van Tubas in het noorden van de Westelijke Jordaanoever. Twee andere kinderen uit hetzelfde gezin raakten ernstig gewond. Israëlische speciale eenheden drongen de stad binnen, gevolgd door militaire versterkingen, en openden het vuur op een voertuig. Daarbij kwamen Ali Khaled Bani Odeh (37), zijn vrouw Waad Othman Bani Odeh (35) en hun kinderen Mohammed (5) en Othman (7) om het leven. Hun andere kinderen, Mustafa (8) en Khaled (11), raakten gewond door granaatscherven in hun hoofd en gezicht.
De Palestijnse Rode Halve Maan meldde dat Israëlische troepen hun hulpverleners verhinderden om de gewonden te bereiken en hen dwongen het gebied te verlaten. Dergelijke berichten verschijnen dagelijks in het lokale Palestijnse nieuws. Ze beschrijven incidenten waarbij het leger steden binnenvalt en burgers worden omgebracht, of waarbij kolonisten dorpen aanvallen, huizen en boerderijen in brand steken, mensen neerschieten en eigendommen vernielen.
Abu Ali vroeg me plotseling waar ik vandaan kwam, omdat mijn accent niet klonk als dat van iemand uit de Westelijke Jordaanoever. Toen hij hoorde dat ik oorspronkelijk uit Gaza kwam, vertelde hij over vier vrienden van hem. Zij waren een week eerder gearresteerd en naar Gaza gedeporteerd. Enkele weken vóór 7 oktober waren ze in Jericho aangekomen, op zoek naar werk. Bijna dertig maanden lang werkten ze op landbouwbedrijven, totdat het leger hen oppakte en terugstuurde naar Gaza.
Als mijn vrienden in Europa mij vragen: ‘Hoe is het om in Gaza te wonen?’, zeg ik altijd: ‘Het voelt alsof je in een gevangenis leeft.’ Of die gevangenis nu honderd vierkante meter groot is of 365 vierkante kilometer, het blijft een gevangenis. Hoewel ik lange tijd op de Westelijke Jordaanoever woonde – tijdens mijn studie aan de Birzeit Universiteit van 1991 tot 1995, en later opnieuw van 2019 tot 2024 – was het de eerste keer dat ik het gevoel had dat ook de Westelijke Jordaanoever als een gevangenis aanvoelt, net als Gaza.
De afgelopen dertig jaar is de situatie daar ingrijpend veranderd. Overal zijn nederzettingen verschenen, Palestijnse dorpen zijn kleiner geworden en de nederzettingen breiden zich steeds verder uit, tot diep in de velden en valleien van die dorpen.
B’Tselem, een Israëlische mensenrechtenorganisatie, beschrijft de situatie op de Westelijke Jordaanoever als volgt: ‘De Israëlische autoriteiten geven de belangen van kolonisten en nederzettingen consequent voorrang boven die van de Palestijnse bevolking. Hoewel de nederzettingen op zichzelf onwettig zijn, investeert Israël veel middelen in hun ontwikkeling en bescherming, terwijl het tegelijkertijd de ontwikkeling van Palestijnen zo veel mogelijk belemmert.’
Toen we van Jericho naar Ramallah reden, zagen we veel dorpen die omsingeld waren door nederzettingen, omleidingswegen, buitenposten en caravans. De bewoners van deze dorpen moeten vaak een lange en ingewikkelde route nemen om de hoofdweg te bereiken die hen met de steden verbindt. Zo moeten inwoners van Burqa, ten oosten van Ramallah, via een tunnel onder de snelweg naar Deir Dibwan. Daarna reizen ze via Beitin en Ein Yabrud om uiteindelijk Ramallah te bereiken. Wat normaal een rit van zeven minuten zou zijn, is door de afsluiting van de oorspronkelijke weg veranderd in een reis van ongeveer 45 minuten. De groeiende nederzettingen, caravanlocaties en de wegafsluitingen hebben Burqa veranderd in een geïsoleerd, afgelegen dorp.
Toen ik dertig jaar geleden studeerde aan de Birzeit Universiteit, ging ik vaak op bezoek bij klasgenoten uit Burqa. In die tijd was dat maar een rit van twintig minuten. Ik bracht de dag door in de velden en op de boerderijen rond het dorp en ging daarna weer terug. Nu stel ik me voor hoe het is voor een student uit Burqa die aan de universiteit wil studeren. Hij moet bijna een uur reizen om zijn college te bereiken – en dat alleen als alles meezit, zonder controleposten of extra controles onderweg. Door de beperkingen op het reizen over de wegen is het bovendien lastig voor vrienden van de universiteit om hem te bezoeken.
Als je bent afgeslagen vanaf de hoofdweg, zie je aan de rand van het dorp nieuwe caravans en kleine huisjes. Dat is een teken dat de nabijgelegen nederzetting groeit, terwijl het Palestijnse dorp juist kleiner wordt. Abu Ali wees naar de caravans en zei dat ze een bedreiging vormen voor de landbouwgrond en boerderijen van Burqa. Volgens hem zullen ze blijven uitbreiden, totdat ze ook Deir Dibwan bereiken. Het dorp is regelmatig doelwit van aanvallen en geweld door kolonisten, vaak met steun van het leger. Tijdens zulke aanvallen worden openbare gebouwen, voorzieningen en privé-bezit in brand gestoken, wat leidt tot angst en spanning onder de bewoners.
De Westelijke Jordaanoever is opgedeeld in losse stukken en enclaves, omringd door honderden nederzettingen, controleposten en militaire buitenposten. Dorpen en steden zijn zó van elkaar gescheiden geraakt dat een Palestijn vaak niet eens naar een nabijgelegen plaats kan reizen zonder een Israëlische controlepost te passeren. Er zijn bovendien wegen en paden aangelegd waardoor het leger de bewegingen van Palestijnen kan volgen en controleren. Veel dorpsbewoners kunnen hun eigen landbouwgrond alleen nog bewerken met een speciale vergunning van het Israëlische leger.
De reis van Hebron naar Ramallah, die normaal gesproken één tot twee uur duurt, kan tegenwoordig een hele dag in beslag nemen. Als iemand uit Jenin naar Ramallah moet voor een afspraak van een half uur, is hij vaak de hele dag onderweg. Onderweg moet de auto bij talloze controleposten stoppen voordat hij de bestemming bereikt – en dan mag hij nog van geluk spreken als de wegen niet door kolonisten zijn geblokkeerd.
Kolonisten sluiten de wegen naar Palestijnse dorpen vaak urenlang af, waardoor boeren hun huis niet kunnen verlaten. Reizen binnen de Westelijke Jordaanoever is daardoor een nachtmerrie geworden, een gevaarlijke en risicovolle tocht die iemand het leven kan kosten. Mensen gaan alleen op pad als het echt nodig is en moeten voortdurend alert zijn. Dorpen en steden voelen daardoor steeds meer als kleine afgesloten gebieden, met hekken bij de ingangen die door het Israëlische leger zijn geplaatst.
Langs de kant van de weg stond een davidster op een ijzeren standaard, duidelijk zichtbaar voor iedere automobilist. Verderop, vooral bij het naderen van Ramallah, hingen aan beide kanten van de weg Israëlische vlaggen aan palen. Dit is bedoeld als een constante herinnering dat deze wegen en de omliggende bergen bij Israël horen. Deze nadruk op identiteit maakt deel uit van een bredere campagne die zich richt op het historische, archeologische en culturele erfgoed in het gebied.
Uiteindelijk kwamen we aan bij de controlepost bij de ingang van Ramallah. We hadden geluk: aan onze kant stond niet veel verkeer. Aan de andere kant was het juist druk. Ik telde 23 auto’s die in de rij stonden om door soldaten gecontroleerd te worden. Het dorp Beitin ligt rechts van de controlepost, op slechts drie minuten lopen. Maar iemand die vlakbij woont, kan er niet rechtstreeks naartoe. Die moet eerst via de controlepost richting Ramallah rijden, daarna naar Dura al-Qar’, en vervolgens via de noordkant terug naar Beitin om zijn huis te bereiken. Wat normaal een paar minuten zou duren, kost op deze manier bijna een half uur.
Aan het einde van die lange dag kwam ik aan bij een café waar mijn vriend Mohamad Abu Kaida op me wachtte. Mohamad zit sinds 7 oktober vast in Ramallah. Hij was daar op donderdag 5 oktober aangekomen om de bruiloft van een vriend bij te wonen en zou op zondag weer vertrekken, maar dat is nooit gebeurd. Hij vertelde me dat hij zich voelt alsof hij in een gevangenis leeft. Al dertig maanden heeft hij het stadscentrum niet verlaten, uit angst dat soldaten hem oppakken en naar Gaza deporteren.
Mohamad was ooit de grootste exporteur van aardbeien uit Gaza. Zijn boerderij en bedrijf zijn inmiddels verwoest en liggen in gebieden die nu zijn ingenomen. Terwijl we samen koffie dronken, keek hij naar de aardbeien in de fruitwinkel aan de overkant van de straat. Hij zei dat hij al drie jaar geen aardbei meer heeft gegeten.
Aan het einde van de dag, vlak voordat ik ging slapen, belde ik mijn zus Eisha. Ze vroeg me of Israël, nu er een staakt-het-vuren met Iran is, harder zou optreden in Gaza. Ik had geen antwoord. Het enige wat ik had, waren mijn gebeden en mijn hoop – net als die van haar – dat het beter zou worden.
